حج نماز بزرگ صفحه 96

حج «نماز کلان» . (1)گویی حج همان نماز است که تقویت شده و بُعد یا ابعاد تازه‌ای یافته است. تفاوت حج چند روزه که یک افت و خیز همراه با اعمال مفصل و پیچیده در متن زندگی است، با نماز، مثل یک واقعیت سه بُعدی و مجسّم و ملموس فضایی است با یک تصویر دو بُعدی روی صفحه کاغد از همان واقعیت.

پیش از این گفتیم که «مسجدالحرام، حرم حرمهاست» و «کعبه، محراب محرابهاست»، حال می‌گوییم «حج، نماز نمازهاست». همان انتظاری که از نماز داریم، از حج هم باید داشته باشیم، منتها با تأثیری شدیدتر و ماندگارترد و با ابعاد روحی و درونی عمیق‌تر و ابعاد اجتماعی وسیعتر. درباره نماز در قرآن می‌خوانیم:

إِنَّ الصَّلاهَ تَنْهی عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ وَ لَذِکْرُ اللَّهِ أَکْبَرُ

(عنکبوت: آیه 45)

به راستی که نماز (شما را) از اعمال زشت و ناپسند باز می‌دارد و یاد خدا (از آن هم) بزرگتر است.

تأثیر نماز بر انسان دو جنبه دارد؛ یک جنبه‌مثبت و ایجابی و یک جنبه منفی و سلبی. جنبه منفی و بازدارنده