حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 180

در اینجا خداوند برای رفع هرگونه ابهام، جمله تلک عشرة کاملة را فرموده است.

این احتمال نیز وجود دارد که تعبیر به کاملة، اشاره به این است که روزه ده روز می‌تواند به طور کامل جانشین قربانی شود و زوار خانه خدا نباید از این بابت نگران باشند؛ زیرا تمام ثواب‌هایی که برای صاحبان قربانی از سوی خداوند داده می‌شود، به آنها داده خواهد شد.

بعضی نیز گفته‌اند: این تعبیر اشاره به نکته لطیفی در مورد عدد ده است زیرا از یک نظر عدد ده کامل‌ترین اعداد است، چون هنگامی که اعداد را از یک شروع می‌کنیم تا ده سیر صعودی خود را تکمیل می‌کند، و اعداد بعد از آن، تکرار و ترکیبی است از ده و عددهای دیگر مانند یازده و دوازده، عرب به عدد بیست، عشرین می‌گوید (یعنی دو عدد ده) و به سی ثلاثین (سه عدد ده) و همچنین ... (1)

7- بعد به بیان حکم دیگری پرداخته، می‌گوید: «این برنامه حج تمتع برای کسی است که خانواده او نزد مسجدالحرام نباشد»؛ ذلِکَ لِمَنْ لَمْ یَکُنْ أَهْلُهُ حاضِرِی الْمَسْجِدِ الْحَرامِ.

بنابر این کسانی که اهل مکه یا اطراف آن باشند، حج تمتع ندارند، بلکه حج تمتع مخصوص افراد دور از این منطقه است و مشهور و معروف در میان فقها این است که هر کس 48 میل از مکه دورتر باشد، وظیفه او حج تمتع است و آنها که در فاصله کمتری قرار دارند، وظیفه آنها حج قران یا افراد است، که عمره آن بعد از مراسم حج بجا آورده می‌شود (شرح این موضوع و مدارک آن در کتب فقهی آمده است) بعد از بیان این احکام هفتگانه در پایان آیه، دستور به تقوا می‌دهد و می‌فرماید: «از خدا به پرهیزید و تقوا پیشه کنید و بدانید خداوند عقاب و کیفرش شدید است»؛ ... وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقابِ.

این تأکید شاید به این جهت است که مسلمانان در هیچ یک از جزییات این عبادت مهم اسلامی کوتاهی نکنند، چرا که کوتاهی در آن گاهی سبب فساد حج و از بین رفتن برکات مهم آن می‌شود. (2)

چرا بعضی حج تمتع را به فراموشی سپرده‌اند؟

1- 1- عشرون و عشرین گرچه به صورت جمع است ولی جمع گاهی به دو به بالا اطلاق می‌شود.

2- 2- تفسیر نمونه، ج 2، ص 28.