حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 181

ظاهر آیه فوق این است که وظیفه کسانی که مقیم در مکه نیستند، حج تمتع است (حجی که با عمره شروع می‌شود و بعد از اتمام مراسم عمره از احرام بیرون می‌آیند و مجددا برای حج احرام می‌بندند و مراسم حج را به جا می‌آورند) و هیچ‌گونه دلیلی به نسخ این آیه در دست نیست و روایات زیادی در کتب شیعه و اهل تسنن در این زمینه نقل شده است، از جمله محدثان معروفی از اهل سنت مانند نسایی در کتاب سنن خود و احمد در کتاب مسند و ابن ماجه در سنن و بیهقی در سنن الکبری و ترمذی در صحیح خود و مسلم نیز در کتاب معروف خود، روایات فراوانی در مورد حج تمتع نقل کرده‌اند که این حکم نسخ نشده و تا روز قیامت باقی است.

بسیاری از فقهای اهل سنت نیز آن را افضل انواع حج می‌دانند، هر چند اجازه حج قران و افراد را در کنار آن می‌دهند (البته قران به همان معنی که در بالا از فقهای آنان نقل شد).

ولی در حدیث معروفی که از عمر نقل شده می‌خوانیم که گفت:

«مُتْعَتَانِ کَانَتَا عَلَی عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله و سلم وَ أَنَا أنْهَی عَنْهُما وَ أُعَاقِبُ عَلَیْهِمَا؛ مُتْعَةِ النِّسَاءِ وَ مُتْعَةِ الْحَجِّ»؛

«دو متعه در زمان رسول اللَّه صلی الله علیه و آله بود که من از آن دو نهی می‌کنم و هر کس به جا آورد مجازات می‌کنم، متعه نسا و متعه حج.»

فخر رازی در ذیل آیه مورد بحث بعد از نقل این حدیث از عمر می‌گوید: منظور از متعه حج این است که هر دو احرام (احرام حج و احرام عمره) را با هم جمع کند، سپس نیت حج را فسخ کند و عمره به جا آورد و بعد از آن حج نماید. (1)

بدیهی است هیچ کس جز پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله حق اعلام نسخ حکمی را ندارد و اصولا این تعبیر که پیامبر صلی الله علیه و آله چنین گفت و من چنین می‌گویم تعبیری است که برای هیچ کس

1- 1- تفسیر کبیر فخر رازی، ج 5، ص 153.