حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 293

نخود، این سنگریزه‌ها را بر سر لشگریان ابرهه فرو ریختند و به هر کدام از آنها اصابت می‌کرد هلاک می‌شد و بعضی گفته‌اند: سنگریزه‌ها به هر جای بدن آنها می‌افتاد سوراخ می‌کرد و از طرف مقابل خارج می‌شد.

در این هنگام وحشت عجیبی بر تمام لشگر ابرهه سایه افکند، آنها که زنده مانده بودند پا به فرار گذاشتند و راه یمن را سؤال می‌کردند که بازگردند، ولی پیوسته در وسط جاده مانند برگ خزان به زمین می‌ریختند.

خود ابرهه نیز مورد اصابت سنگی واقع شد و مجروح گشت و او را به صنعا (پایتخت یمن) بازگرداندند و در آنجا از دنیا رفت.

بعضی گفته‌اند اولین بار که بیماری حصبه و آبله در سرزمین عرب دیده شد، آن سال بود.

تعداد فیل‌هایی را که ابرهه با خود آورده بود، بعضی همان فیل محمود و بعضی هشت فیل و بعضی ده و بعضی دوازده نوشته‌اند.

در همین سال مطابق مشهور پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله تولد یافت و جهان به نور وجودش روشن شد و لذا جمعی معتقدند که میان این دو رابطه‌ای وجود داشته است.

به هر حال اهمیت این حادثه بزرگ به قدری بود که آن سال را عام الفیل (سال فیل) نامیدند و مبدأ تاریخ عرب شناخته شد. (1)

با ابرهه گو کز پی تعجیل نیاید!

در نخستین آیه این سوره، پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله را مخاطب قرارداده می‌فرماید: «آیا ندیدی پروردگارت با اصحاب فیل چه کرد؟»؛ أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحابِ الْفِیلِ.

آنها با آن همه لشکر و قدرت آمده بودند تا خانه خداوند را ویران سازند و خداوند با لشکری به ظاهر بسیار کوچک و ناچیز، آنها را درهم کوبید. فیل‌ها را با پرنده‌های کوچک و سلاح‌های پیشرفته آن روز را، با سنگ‌ریزه سجیل از کار انداخت، تا ضعف و

1- 1- «سیره ابن هشام» ج 1، ص 38 تا 62، «بلوغ الارب» ج 1، ص 250 تا 263، «بحار الانوار» ج 15، ص 130 و مجمع البیان، ج 10، ص 542.