حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 339

پنج آیه فوق به اتفاق همه مفسران در آغاز وحی بر رسول اکرم صلی الله علیه و آله نازل شده و مضمون آن‌ها نیز مؤید این معنی است.

در روایات آمده است که پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله به کوه حرا رفته بود، جبرئیل آمد و گفت:

«ای محمد بخوان!» پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «من قرائت کننده نیستم».

جبرئیل او را در آغوش گرفت و فشرد و بار دیگر گفت: «بخوان!» پیامبر صلی الله علیه و آله همان جواب را تکرار کرد. بار دوم نیز جبرئیل این کار را کرد و همان جواب را شنید و در سومین بار گفت: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ ... (تا آخر آیات پنجگانه). این سخن را گفت و از دیده پیامبر صلی الله علیه و آله پنهان شد.

رسول خدا صلی الله علیه و آله که با دریافت نخستین اشعه وحی سخت خسته شده بود، به سراغ خدیجه آمد و فرمود: «زملونی و دثرونی- مرا بپوشانید و جامه‌ای بر من بیفکنید تا استراحت کنم». (1)

طبرسی در مجمع البیان نیز نقل می‌کند که رسول خدا صلی الله علیه و آله به خدیجه فرمود:

«هنگامی که تنها می‌شوم، ندایی می‌شنوم (و نگرانم!)».

خدیجه عرض کرد: «خداوند جز خیر در باره تو کاری نخواهد کرد، چرا که به خدا سوگند تو امانت را ادا می‌کنی، صله رحم به جا می‌آوری، در سخن گفتن راستگو هستی».

خدیجه می‌گوید: «بعد از این ماجرا ما به سراغ ورقةبن نوفل رفتیم (او از آگاهان عرب و عموزاده خدیجه بود) رسول‌اللَّه صلی الله علیه و آله آنچه را دیده بود برای ورقه بیان کرد، ورقه گفت: «هنگامی که آن منادی به سراغ تو می‌آید دقت کن ببین چه می‌شنوی؟ سپس برای من نقل کن».

پیامبر صلی الله علیه و آله در خلوتگاه خود این را شنید که می‌گوید: «ای محمد بگو قُلْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ، الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ ... و بگو «لا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ»، سپس حضرت به سراغ ورقه آمد و مطلب را برای او بازگو کرد.

ورقه گفت: بشارت بر تو، باز هم بشارت بر تو، من گواهی می‌دهم تو همان هستی

1- 1- «ابوالفتوح رازی» ج 12، ص 96 باکمی تلخیص، همین معنی را بسیاری از مفسران عامه و خاصه با شاخ و برگ‌های بیشتری که بعضاً قابل قبول نیست نقل کرده‌اند.