حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 391

چه شعاری از این رساتر که با نام خدای بزرگ آغاز می‌شود و به وحدانیت و یگانگی آفریدگار جهان و گواهی به رسالت پیامبر او صلی الله علیه و آله اوج می‌گیرد و با دعوت به رستگاری و فلاح و عمل نیک و نماز و یاد خدا پایان می‌پذیرد؟ از نام خدا، اللَّه شروع می‌شود و با نام خدا، اللَّه پایان می‌پذیرد، جمله‌ها موزون، عبارات کوتاه، محتویات روشن، مضمون سازنده و آگاه کننده است.

لذا در روایات اسلامی روی مسأله اذان گفتن تأکید زیادی شده است. در حدیث معروفی از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل شده که اذان‌گویان در روز رستاخیز از دیگران به اندازه یک سر و گردن بلندترند! این بلندی در حقیقت همان بلندی مقام رهبری و دعوت کردن دیگران به سوی خداوند و به سوی عبادتی همچون نماز است.

صدای اذان که به هنگام نماز در مواقع مختلف، از ماذنه شهرهای اسلامی طنین‌افکن می‌شود، مانند ندای آزادی و نسیم حیات بخش استقلال و عظمت، گوش‌های مسلمانان راستین را نوازش می‌دهد و بر جان بدخواهان رعشه و اضطراب می‌افکند و یکی از رموز بقای اسلام است. شاهد این گفتار، اعتراف صریح یکی از رجال معروف انگلستان است که در برابر جمعی از مسیحیان چنین اظهار می‌داشت:

تا هنگامی که نام محمد صلی الله علیه و آله در ماذنه‌ها بلند است و کعبه پابرجا است و قرآن رهنما و پیشوای مسلمانان است امکان ندارد پایه‌های سیاست ما در سرزمین‌های اسلامی استوار و برقرار گردد! (1)

اما بیچاره و بینوا بعضی از مسلمانان که گفته می‌شود اخیرا این شعار بزرگ اسلامی را که سندی است بر ایستادگی آیین و فرهنگ آنان در برابر گذشت قرون و اعصار، از دستگاه‌های فرستنده خود برداشته و به جای آن برنامه‌های مبتذلی گذاشته‌اند، خداوند آنها را هدایت کند و به صفوف مسلمانان باز گرداند.

بدیهی است همانطور که باطن اذان و محتویات آن زیبا است، باید کاری کرد که به صورتی زیبا و صدای خوب ادا شود، نه اینکه حسن باطن به خاطر نامطلوبی ظاهر آن پایمال گردد.

اذان از طریق وحی به پیغمبر صلی الله علیه و آله رسید.

1- 1- گوینده این سخن گلادستون از سیاستمداران طراز اول انگلیس در عصر خودش بود.