حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 395

را به سوی نماز می‌خوانید (و اذان می‌گویید) آن را به مسخره و بازی می‌گیرند، این به خاطر آن است که آنها قومی بی‌عقل هستند.»

به این ترتیب هنگامی که صدای اذان نماز جمعه بلند می‌شود، مردم موظف‌اند کسب و کار را رها کرده به سوی نماز که مهمترین یاد خداوند است، بشتابند.

جمله: ... ذلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ ... اشاره به این است که اقامه نماز جمعه و ترک کسب و کار در این موقع منافع مهمی برای مسلمانان دربردارد اگر درست پیرامون آن بیندیشند و گرنه خداوند از همگان بی‌نیاز و بر همه مشفق است.

این جمله یک اشاره اجمالی به فلسفه و منافع نماز جمعه است که به خواست خداوند در قسمت نکات به آن می‌پردازیم.

البته ترک خرید و فروش مفهوم وسیعی دارد که هر کار مزاحمی را شامل می‌شود.

اما اینکه چرا روز جمعه را به این نام نامیده‌اند؟ به خاطر اجتماع مردم در این روز برای نماز است و این مسأله تاریخچه‌ای دارد که در قسمت نکات خواهد آمد.

قابل توجه اینکه در بعضی از روایات اسلامی در مورد نمازهای روزانه آمده است:

«اذا اقِیمت الصلاة فلا تأتوها و أنتم تسعون و أتوها و أنتم تمشون و علیکم السکینة»؛ «هنگامی که نماز (نمازهای یومیه) برپا شود، برای شرکت در نماز ندوید و با آرامش گام بردارید.» (1) ولی در مورد نماز جمعه، آیه فوق می‌گوید: «فاسعوا- بشتابید» و این دلیل بر اهمیت فوق العاده نماز جمعه است.

منظور از ذکراللَّه در درجه اول نماز است، ولی می‌دانیم که خطبه‌های نماز جمعه هم که آمیخته با ذکر خداوند است، در حقیقت بخشی از نماز جمعه است، بنابراین باید برای شرکت در آن نیز تسریع کرد.

در آیه بعد می‌افزاید: «هنگامی که نماز پایان گیرد شما آزادید در زمین پراکنده شوید و از فضل الهی طلب کنید و خدا را بسیار یاد نمایید تا رستگار شوید»؛ فَإِذا قُضِیَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا فِی اْلأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ اذْکُرُوا اللَّهَ کَثِیراً لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ.

گرچه جمله: ... وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ ...؛ «فضل خدا را طلب کنید» یا تعبیرات مشابه

1- 1- روح المعانی، ج 28، ص 90.