حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 430

تاریخ نزول جمع‌آوری نشده‌اند. بلکه‌گاه مناسباتی ایجاد کرده که آیه‌ای که نزولش بعد بوده، به دستور پیامبر صلی الله علیه و آله که از فرمان خداوند سرچشمه می‌گرفت، قبلا ذکر شود (از جمله این مناسبت‌ها رعایت اولویت و اهمیت مطالب است).

2- انتظار دردناک!

از آیه فوق، استفاده می‌شود که پیامبر صلی الله علیه و آله علاقه خاصی به کعبه داشت و انتظار آن را می‌کشید که فرمان قبله بودن آن صادر گردد. علت این امر را در علاقه شدید پیامبر صلی الله علیه و آله به ابراهیم علیه السلام و آثار او باید جستجو کرد، از این گذشته کعبه قدیمی‌ترین خانه توحید بود، او می‌دانست که بیت‌المقدس قبله موقتی مسلمانان است و آرزو داشت قبله اصلی و نهایی زودتر تعیین گردد.

اما از آنجا که پیامبر صلی الله علیه و آله تسلیم فرمان خداوند بود، حتی این تقاضا را بر زبان نیاورد.

تنها نگاه‌های انتظار آمیزش به آسمان نشان می‌داد که او عشق و شوق شدیدی در دل دارد.

ضمناً تعبیر به آسمان، شاید به خاطر این باشد که فرشته وحی از طرف بالا بر او نازل می‌شد و گرنه می‌دانیم نه خداوند مکانی دارد، و نه وحی او محل معینی.

3 معنی شطر

موضوع دیگری که در اینجا قابل دقت است اینکه در آیه فوق، به جای کلمه کعبه، شطر المسجدالحرام ذکر شده است.

این تعبیر ممکن است به خاطر آن باشد که برای آنها که در نقاط دور از مکه نماز می‌خوانند، محاذات با خانه کعبه بسیار دشوار یا غیر ممکن است، لذا به جای خانه کعبه مسجدالحرام که محل وسیع‌تری است ذکر شده و مخصوصا کلمه شطر که به معنی سمت و جانب است، انتخاب گردیده، تا انجام این دستور اسلامی برای همگان در هر جا باشند میسر گردد. بعلاوه تکلیف صف‌های طولانی نماز جماعت که در بسیاری اوقات از طول کعبه بیشتر است، روشن شود.

بدیهی است محاذات دقیق با خانه کعبه و حتی با مسجدالحرام، گرچه برای کسانی