حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 53

به همین جهت هنگامی که آتش از جوانب مختلف در هیزم‌ها افکندند، به اندازه‌ای شعله‌اش عظیم بود که پرندگان قادر نبودند از آن منطقه بگذرند.

بدیهی است به چنین آتش گسترده‌ای نمی‌توان نزدیک شد، تا چه رسد به اینکه بخواهند ابراهیم علیه السلام را در آن بیفکنند، ناچار از منجنیق استفاده کردند، ابراهیم علیه السلام را بر لای آن نهاده و با یک حرکت سریع به درون آن دریای آتش پرتاب نمودند. (1)

در روایاتی که از طرق شیعه و اهل تسنن نقل شده می‌خوانیم:

هنگامی که ابراهیم علیه السلام را بالای منجنیق گذاشتند و می‌خواستند در آتش بیفکنند، آسمان و زمین و فرشتگان فریاد برکشیدند و از پیشگاه خداوند تقاضا کردند که این قهرمان توحید و رهبر آزاد مردان را حفظ کند.

و نیز نقل کرده‌اند: جبرئیل به ملاقات ابراهیم علیه السلام آمد و به او گفت: «أَ لَکَ حاجَةٌ؟» آیا نیازی داری تا به تو کمک کنم؟» ابراهیم علیه السلام در یک عبارت کوتاه گفت: «أَمَّا إِلَیْکَ فَلا» اما به تو، نه! به آن کسی نیاز دارم که از همگان بی‌نیاز و بر همه مشفق است». در این هنگام جبرئیل به او پیشنهاد کرد و گفت: «فَاسْأَلْ رَبَّکَ» پس نیازت را از خدا بخواه»، و او در پاسخ گفت: «حَسْبِی مِنْ سُؤالِی عِلْمُهُ بِحالِی»؛ «همین اندازه که او از حال من آگاه است کافی است!» (2)

در حدیثی از امام باقر علیه السلام می‌خوانیم: در این هنگام ابراهیم علیه السلام با خداوند چنین راز و نیاز کرد: «یَا أَحَدُ، یَا صَمَدُ، یَا مَنْ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ، تَوَکَّلْتُ عَلَی اللَّهِ» (3) این دعا به عبارت‌های دیگری در کتب دیگر نیز آمده است.

به هر حال ابراهیم علیه السلام در میان هلهله و شادی و غریو فریاد مردم به درون شعله‌های آتش فرستاده شد، آنچنان مردم فریاد شادی کشیدند که گویی شکننده بت‌ها برای همیشه نابود و خاکستر شد.

اما خدایی که همه چیز سر بر فرمان او است، حتی سوزندگی را او به آتش یاد داده و رمز محبت را او به مادران آموخته، اراده کرد این بنده مؤمن خالص در این دریای آتش

1- 1. کامل ابن اثیر، ج 1، ص 98، مجمع‌البیان، المیزان، تفسیر فخر رازی و قرطبی، ذیل آیه مورد بحث.
2- 2. المیزان، ج 14، ص 336، به نقل از اصول کافی.
3- 3. تفسیر فخر رازی، ذیل آیه مورد بحث.