- مقدّمه 1
- پیشگفتار 3
- بخش اوّل: زندگانی پرماجرای ابراهیم علیه السلام 5
- پیامبر بتشکن 5
- زندگی پرماجرای ابراهیم علیه السلام 5
- زادگاه و طفولیت ابراهیم 7
- مبارزه منطقی با بت پرستان 8
- مبارزه با گروههای مختلف بتپرست 8
- گفتگو با آزر 9
- گفتگو با حاکم جبار! 10
- نبوت ابراهیم 10
- مبارزه عملی با بت پرستان 10
- هجرت ابراهیم 11
- آخرین مرحله رسالت ابراهیم 12
- سرگذشت نوح وابراهیم علیهما السلام 14
- طرح جالب بتشکنی ابراهیم علیه السلام 21
- نکتهها: 29
- 1- آیا پیامبران هم توریه میکنند؟ 29
- 2- ابراهیم علیه السلام و قلب سلیم 30
- نقشههای مشرکان شکست میخورد 32
- خالق همه چیز او است 36
- ابراهیم علیه السلام نقشه نابودی بتها را میکشد 37
- نکتهها: 42
- 1- بتپرستی در اشکال گوناگون 42
- 2- گفتار بتپرستان و پاسخ ابراهیم علیه السلام 43
- برهان دندانشکن ابراهیم 44
- آنجا که آتش گلستان میشود 50
- نکتهها: 54
- 1- سببسازی و سببسوزی 54
- 2- نوجوان قهرمان 55
- 3- ابراهیم علیه السلام و نمرود 56
- دلایل توحید در آسمانها 57
- چگونگی استدلال ابراهیم بر توحید 63
- منظور از ظلم در اینجا چیست؟ 68
- هجرت ابراهیم علیه السلام از سرزمین بت پرستان 70
- تبعید یا هجرت؟ 72
- امامت اوج افتخار ابراهیم علیه السلام 75
- اشاره 76
- نکتهها: 76
- 1- منظور از کلمات چیست؟ 76
- 2- امام کیست؟ 77
- 3- فرق نبوت و امامت و رسالت 79
- 4- امامت یا آخرین سیر تکاملی ابراهیم علیه السلام 81
- 5- ظالم کیست؟ 81
- 6- امام از سوی خدا تعیین میشود 82
- 7- پاسخ به دو سئوال 83
- ابراهیم به تنهایی یک امت بود 84
- مقام والای ابراهیم در قرآن 90
- ابراهیم علیه السلام بنده مؤمن خدا 92
- ابراهیم علیه السلام انسان نمونه 95
- ابراهیم علیه السلام برای همه شما اسوه بود 99
- نکتهها: 104
- 1- الگوهای جاویدان 104
- 2- خداوند از همگان بینیاز است. 105
- 3- اصل اساسی «حب فی اللَّه» و «بغض فی اللَّه» 106
- اشاره 107
- «ابراهیم علیه السلام و موهبتهای الهی» 107
- 1- فرزندان پیامبر 114
- 3- اهمیت فرزندان صالح در معرفی شخصیت انسان 116
- 2- چرا نام این پیامبران در سه گروه در سه آیه بیان شده است؟ 116
- 4- پاسخ به یک ایراد 117
- دعاهای ابراهیم علیه السلام 117
- دعاهای سازنده ابراهیم بتشکن علیه السلام 119
- نکتهها: 122
- 1- آیا مکه در آن زمان شهر بود؟ 122
- 2- امنیت سرزمین مکه: 122
- 3- چرا ابراهیم علیه السلام تقاضای دوری از بت پرستی میکند؟ 123
- 4- تابعان ابراهیم علیه السلام کیانند؟ 124
- 5- وادی غیر ذی ذرع و حرم امن خدا 125
- 6- تقاضاهای هفتگانه ابراهیم علیه السلام 126
- 7- آیا ابراهیم علیه السلام برای پدرش دعا میکند؟ 127
- آیا آزر پدر ابراهیم علیه السلام بود؟ 128
- خواستههای ابراهیم علیه السلام از پیشگاه پروردگار 132
- ابراهیم خانه کعبه را بنا میکند 134
- نکتهها: 137
- 1- هدف بعثت پیامبران 137
- 2- تعلیم مقدم است یا تربیت؟ 138
- ابراهیم علیه السلام در قربانگاه 139
- 3- پیامبری از میان خود آنها 139
- نکتهها: 147
- 1- ذبیح اللَّه کیست؟ 147
- 2- آیا ابراهیم علیه السلام مأمور به ذبح فرزند بود؟ 150
- 3- چگونه خواب ابراهیم علیه السلام میتوانست حجت باشد؟ 150
- 4- وسوسههای شیطان در روح بزرگ ابراهیم علیه السلام اثر نگذاشت 151
- 5- فلسفه تکبیرات در منی 152
- 6- حج یک عبادت مهم انسانساز 153
- اشاره 156
- اهمیت حج 156
- بخش دوّم: احکام و اسرار حج 156
- 1- اهمیت حج در میان وظایف اسلامی! 161
- محتوای سوره حج 162
- فضیلت تلاوت سوره حج 163
- مانعان خانه خدا! 164
- نکتهها: 165
- اشاره 165
- 5- الحاد به ظلم چیست؟ 167
- 4- منظور از مسجدالحرام در این آیه چیست؟ 167
- دعوت عام برای حج! 168
- اقسام حج 174
- قسمتی از احکام مهم حج 175
- چرا بعضی حج تمتع را به فراموشی سپردهاند؟ 180
- بهترین زاد و توشه 182
- نکتهها 188
- بخش مهم دیگری از مناسک حج 191
- نکته 196
- تعظیم شعایر الهی نشانه تقوای دلها است 197
- هشت دستور در یک آیه 203
- «قربانی» 205
- قربانی برای چیست؟ 208
- تکلیف گوشتهای قربانی در عصر ما 213
- سعی بین صفا و مروه 214
- شأن نزول: 215
- اعمال جاهلان نباید مانع کار مثبت گردد 216
- نکتهها 217
- 1- صفا و مروه 217
- 2- قسمتی از اسرار سعی صفا و مروه 218
- 3- پاسخ به یک سؤال 221
- «حج و یاد خدا» 222
- 5- شکرگزاری خداوند 222
- 4- تطوع چیست؟ 222
- شأن نزول: 223
- آخرین سخن درباره حج 228
- نکتهها 231
- 1- ایام معلومات چیست؟ 231
- 2- ذکر خداوند در سرزمین منا 232
- 3- «استلام حجر» 233
- 4- «برائت از مشرکان در حج» 235
- پیمانهای مشرکان الغا میشود 236
- آنها که پیمانشان محترم است 239
- اشاره 239
- 1- حج اکبر کدام است؟ 240
- 2- مواد چهارگانهای که در آن روز اعلام شد 241
- فلسفه و اسرار عمیق حج! 243
- اشاره 243
- 1- بعد اخلاقی حج 243
- 2- بعد سیاسی حج 244
- 3- بعد فرهنگی 246
- 4- بعد اقتصادی حج 247
- بخش سوّم: مکّه معظّمه 249
- نخستین خانه مردم 249
- توسعه مسجدالحرام 253
- منظور از بکّه چیست؟ 253
- امتیازات خانه کعبه: 255
- 1- مبارکا 255
- 2- هدی للعالمین 255
- 4- و من دخله کان آمنا 256
- 3- فیه آیات بینات مقام ابراهیم 256
- اشاره 258
- عمران مسجد در صلاحیت همهکس نیست 258
- 1- منظور از عمران چیست؟ 260
- 2- عمل خالص تنها از ایمان سرچشمه میگیرد. 260
- 5- اهمیت بنای مساجد 261
- 4- آیا تنها مسجدالحرام منظور است؟ 261
- 3- پاسداران شجاع 261
- مقیاس افتخار و فضیلت 262
- شأن نزول: 263
- تفسیر: 264
- اشاره 264
- 1- تحریف تاریخ: 266
- نخستین مهاجران اسلام 269
- شأن نزول: نخستین مهاجران اسلام 271
- کینهتوزی یهود و نرمش نصاری 275
- حرم امن 277
- شأن نزول: 278
- سوگند به این شهر مقدس 281
- سوره فیل 286
- محتوی و فضیلت سوره فیل 287
- داستان اصحاب الفیل 288
- شأن نزول: 288
- با ابرهه گو کز پی تعجیل نیاید! 293
- نکتهها: 295
- 1- معجزه بینظیر! این خانه را صاحبی است! 295
- 2- سختترین مجازات با کمترین وسیله! 297
- 3- اهداف داستان فیل 298
- محتوی و فضیلت تلاوت سوره قریش 299
- سوره قریش 299
- 4- یک رویداد مسلم تاریخی 299
- پروردگار این خانه را باید عبادت کرد 301
- 1- نامهای این سوره و محل نزول آن 304
- معراج 304
- سوره اسراء 304
- 2- فضیلت این سوره 306
- 3- محتوای این سوره در یک نگاه کوتاه 306
- معراجگاه پیامبر صلی الله علیه و آله 308
- 1- معراج از نظر قرآن و حدیث 311
- مساله معراج 311
- آیا معراج جسمانی بوده یا روحانی؟ 314
- هدف معراج 315
- معراج و علوم روز 316
- دومین دیدار! 318
- نکتهها: 323
- 1- معراج یک واقعیت مسلم است 323
- 2- هدف معراج 324
- 3- معراج و بهشت 324
- 4- معراج در روایات اسلامی 324
- 5- گوشهای از گفتگوهای خداوند با پیامبرش صلی الله علیه و آله در شب معراج: 327
- قیام از امّ القری 331
- وحی و هدف نهایی از آن 333
- نامگذاری مکه بهام القری 334
- آغاز وحی 337
- شأن نزول: 338
- بخوان به نام پروردگارت 340
- نکتهها: 343
- 1- آغاز وحی همراه با آغاز یک حرکت علمی بود 343
- 2- ذکر خداوند در هر حال 345
- 3- پیامبر اسلام قبل از نبوت چه آئینی داشت؟ 346
- پاسخ به یک سؤال 347
- یک نکته ادبی 348
- ابی لهب 348
- سوره تبّت 348
- محتوی و فضیلت سوره تبت 349
- شأن نزول سوره 350
- بریده باد دست ابو لهب! 351
- باز هم نشانه دیگری از اعجاز قرآن 356
- نکتهها: 356
- پاسخ به یک سؤال 356
- همیشه نزدیکان بی بصر دورند! 357
- ایمان ابوطالب و جنجالی که در این زمینه برپا کردهاند! 359
- اشاره 363
- پیشگامان در اسلام 363
- 1- موقعیت پیشگامان 365
- 3- نخستین مسلمان چه کسی بود؟ 366
- 2- تابعین چه اشخاصی بودند؟ 366
- 4- آیا همه صحابه افراد صالحی بودند؟ 369
- محتوی و فضیلت سوره نصر 373
- فتح مکه بزرگترین پیروزی اسلام 373
- اولین مسجد در مدینه 380
- بخش چهارم: مدینه منوره 380
- شأن نزول: 383
- درس بزرگ 387
- نفی به تنهایی کافی نیست! 388
- اذان، شعار بزرگ اسلام 389
- اذان از طریق وحی به پیغمبر صلی الله علیه و آله رسید. 391
- نماز جمعه 392
- شأن نزول: 393
- بزرگترین اجتماع عبادی سیاسی هفته 394
- نکتهها: 398
- 1- نخستین نماز جمعه در اسلام 398
- 2- اهمیت نماز جمعه 399
- 3- فلسفه نماز عبادی سیاسی جمعه 400
- 4- آداب نماز جمعه و محتوای خطبهها 403
- 5- شرایط وجوب نماز جمعه 405
- مهاجرین و انصار 406
- نکته: صحابه در میزان قرآن و تاریخ 415
- تغییر قبله 415
- شأن نزول: 416
- به هر سو رو کنید، خدا آنجا است! 417
- 2- تعبیر به وجهاللَّه 418
- نکتهها: 418
- 3- صحت نماز در هرجهت 418
- اسرار تغییر قبله 418
- 1- فلسفه قبله 418
- ماجرای تغییر قبله 419
- نکتهها: 420
- امت وسط 421
- 1- اسرار تغییر قبله 422
- نکتهها: 422
- 2- امت اسلامی یک امت میانه 425
- 3- امتی که میتواند از هر نظر الگو باشد 426
- 4- تفسیر جمله لنعلم 427
- همه جا رو به سوی کعبه کنید 427
- 1- نظم آیات 429
- نکتهها 429
- 3 معنی شطر 430
- 2- انتظار دردناک! 430
- 5- آیا تغییر قبله به خاطر خشنودی پیامبر بود؟ 431
- 4- خطاب همگانی 431
- آنها به هیچ قیمت راضی نمیشوند 432
- 6- کعبه مرکز یک دایره بزرگ 432
- هر امتی قبلهای دارد 434
- نکتهها 436
- 1- آن روز که یاران مهدی علیه السلام جمع میشوند، 436
- 2- تفسیر جمله و لکل وجهة هو مولیها 437
- تنها از خدا بترس 437
- غزوه بدر نخستین درگیری مسلحانه اسلام و کفر 440
- درسهای آموزنده در میدان بدر 448
- آیا فرشتگان جنگیدند؟ 451
- فرار از جهاد ممنوع! 454
- شنوندگان ناشنوا! 462
- انفال 467
- شان نزول: 468
- انفال چیست؟ 469
- پنج صفت ویژه مؤمنان 473
- جنگ احد 478
- گزارش به موقع عباس 481
- سرچشمه وقوع جنگ 481
- پیغمبر صلی الله علیه و آله با مسلمانان مشورت میکند 481
- مسلمانان برای دفاع آماده میشوند 483
- جنگ شروع شد 484
- چه کسی با صدای بلند گفت محمد صلی الله علیه و آله کشته شد؟ 485
- نتایج جنگ احد 486
- شان نزول 487
- میدان پرورش و تربیت 490
- سخنان تو خالی 490
- بررسی کوتاهی در علل شکست احد 490
- فرد پرستی ممنوع 491
- شأن نزول: 491
- مجاهدان پیشین 493
- اخطارهای مکرر 495
- شکست پس از پیروزی 496
- گناه سرچشمه گناه دیگر است 498
- بهرهبرداری منافقان 499
- فرمان عفو عمومی 500
- وظیفه مشاور 501
- با چه اشخاصی مشورت کنیم؟ 501
- نتیجه توکل 502
- هرگونه خیانتی ممنوع 503
- آنها که در جهاد شرکت نکردند 504
- بررسی دیگری روی جنگ احد 506
- یک روش مؤثر تربیتی 506
- باید صفوف مشخص شود 508
- گفتههای بی اساس منافقان 509
- زندگان جاوید 510
- مرحله خطرناک جنگ 511
- غزوه حمراء الاسد 514
- تسلیت به پیامبر صلی الله علیه و آله 518
- سنگین بارها 519
- مسلمانان تصفیه میشوند 521
- پیامبر صلی الله علیه و آله را تنها نگذارید! 522
- شأن نزول: 523
- سرسختی منافقان داخلی 528
- پایان توطئه یهود بنینضیر در مدینه 531
- آزمایش بزرگ الهی در میدان احزاب 533
- منافقان و ضعیف الایمانها در صحنه احزاب 534
- غزوه بنی قریظه یک پیروزی بزرگ دیگر 545
- عمرة القضاء 547
- صلح حدیبیّه 548
- شأن نزول: 550
- صلح حدیبیّه و فتح خیبر 554
- محتوای سوره فتح 554
- فضیلت تلاوت سوره فتح 556
- فتح المبین! 557
- داستان صلح حدیبیه 558
- پیامدهای سیاسی و اجتماعی و مذهبی صلح حدیبیه 559
- جنگ حنین 561
- انبوه جمعیت به تنهایی کاری نمیکند 562
- 1- غزوه عبرتانگیز حنین 564
- 2- چه کسانی فرار کردند؟ 566
- 3- ایمان و آرامش 567
- مباهله 569
- شأن نزول: 570
- 3- پاسخ به یک سؤال 572
- 4- نوههای دختری فرزندان ما هستند. 573
- 5- آیا مباهله یک حکم عمومی است؟ 575
- غدیر خم 576
- آیه ولایت 584
- شان نزول 584
- پاسخ به هشت ایراد مخالفان بر آیه ولایت 587
- شهادت احادیث و مفسران و مورخان 588
- یک سؤال لازم: 589
- اعتدال در استفاده از گوشت 591
- روز اکمال دین کدام روز است؟ 591
- 2- مباهَلَه سند زندهای برای عظمت اهل بیت: 593
- مباهله با مسیحیان نجران 593
- 1- دعوت به مباهله یک دلیل روشن بر حقانیت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 593
- دوّم: مفهوم و فلسفه نسیء در جاهلیت 598
- چهارم: چگونه اعمال زشت در نظر زیبا جلوه میکند؟ 598
- سوّم: وحدت کلمه در برابر دشمن 598
- اوّل: فلسفه ماههای حرام 598
- آتش بس اجباری 599
- 3- چرا فرمان جهاد در مدینه نازل شد؟ 600
- 4- «ممنوعیت جهاد در ماههای حرام» 600
- فرمان جنگ با ستمکاران 600
- 1- مسأله جهاد در اسلام 600
- 2- اهداف جهاد در اسلام 600
- نکتهها 600
- نکتهها: 602
- 4- تعبیرات پر معنی آیات 602
- 1- ریشه اصلی غزوه بنی قریظه 602
- 2- ماجرای غزوه بنی قریظه 602
- 3- پیامدهای غزوه بنی قریظه 602
- 2- پیامبر صلی الله علیه و آله 603
- 3- بسیار یاد خدا کنید 603
- 1- نکات مهمی از جنگ احزاب 605
- نکتهها: 605
- 2- توطئههای امروز یهود 610
- نکتهها: 610
- 1- لشکرهای نامریی خدا! 610
- شان نزول: 610
- جنگ احزاب 610
- پاسخ به یک سؤال 616
- یک نکته ادبی 616
- تأثیر سریع تربیت الهی 617
- شاهدی بر بقای روح 618
- مرحله تصمیم نهایی 621
- شورای عمر 621
- دستور به مشورت 622
- اهمیت مشاوره در اسلام 622
- وسوسههای جاهلیت 624
- پیروزی از طریق ترس دشمن 626
فضیلت تلاوت سوره فتح
-1
1- 1- مجمع البیان، ج 9، ص 108.
2- 2- همان، ص 109.
و بالاخره در حدیثی از امام صادق علیه السلام میخوانیم: «حَصِّنُوا أَمْوَالَکُمْ وَ نِسَاءَکُمْ وَ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ مِنَ التَّلَفِ بِقِرَاءَةِ إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَإِنَّهُ إِذَا کَانَ مِمَّنْ یُدْمِنُ قِرَاءَتَهَا نَادَی مُنَادٍ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَتَّی یُسْمِعَ الْخَلَائِقَ أَنْتَ مِنْ عِبَادِیَ الْمُخْلَصِینَ أَلْحِقُوهُ بِالصَّالِحِینَ مِنْ عِبادِی وَادْخُلُوهُ جَنَّاتِ النَّعِیمِ، وَاسْقُوهُ مِنْ رَحِیقٍ مَخْتُومٍ بِمزاجِ الْکافُورِ»؛ «اموال و همسران و آنچه را در ملک شما است با قرائت ... إِنَّا فَتَحْنا ... از تلف حفظ کنید. کسی که پیوسته آن را تلاوت کند، روز قیامت منادی صدا میزند آنچنان که همه خلائق میشنوند: تو از بندگان مخلص منی، او را به بندگان صالح من ملحق سازید و در باغهای پر نعمت بهشت او را وارد کنید و از نوشابه مخصوص بهشتیان سیرابش نمایید!» ناگفته پیداست این همه فضیلت و افتخار با تلاوت خالی از اندیشه و عمل حاصل نمیشود، بلکه هدف اصلی از تلاوت، تطبیق اعمال و خلق و خوی خویش بر مفاد این آیات است.