حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 78

زیرا نبوت و رسالت تنها اخبار از سوی خدا و ابلاغ فرمان او و بشارت و انذار است، اما در مورد امامت، همه اینها وجود دارد به اضافه اجرای احکام و تربیت نفوس از نظر ظاهر و باطن (البته روشن است که بسیاری از پیامبران دارای مقام امامت نیز بوده‌اند).

در حقیقت مقام امامت، مقام تحقق بخشیدن به اهداف مذهب و هدایت به معنی ایصال به مطلوب است، نه فقط ارائه طریق.

علاوه بر این، هدایت تکوینی را نیز شامل می‌شود؛ یعنی تأثیر باطنی و نفوذ روحانی امام و تابش شعاع وجودش بر قلب انسان‌های آماده و هدایت معنوی آنها (دقت کنید).

امام از این نظر درست به سان خورشید می‌ماند که با اشعه زندگی بخشِ خود، گیاهان را پرورش می‌دهد و به موجودات زنده جان و حیات می‌بخشد. نقش امام در حیات معنوی نیز همین نقش است. در قرآن مجید می‌خوانیم:

هُوَ الَّذِی یُصَلِّی عَلَیْکُمْ وَ مَلائِکَتُهُ لِیُخْرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَی النُّورِ وَ کانَ بِالْمُؤْمِنِینَ رَحِیماً. (1)

«خدا و فرشتگان او بر شما رحمت و درود می‌فرستند تا شما را از تاریکی‌ها به نور رهنمون گردند و او نسبت به مؤمنان مهربان است.»

از این آیه بخوبی استفاده می‌شود که رحمت‌های خاص خداوند و امدادهای غیبی فرشتگان می‌تواند مؤمنان را از ظلمات به نور رهبری کند.

این موضوع در باره امام نیز صادق است و نیروی باطنیِ امام و پیامبرانِ بزرگ، که مقام امامت را نیز داشته‌اند و جانشینان آنها برای تربیت افراد مستعد و آماده و خارج ساختن آنها از ظلمت جهل و گمراهی به سوی نور هدایت، تأثیر عمیق داشته است.

شک نیست که مراد از امامت در آیه مورد بحث، معنای سوم است. زیرا از آیات متعدد قرآن استفاده می‌شود که در مفهوم «امامت»، مفهوم «هدایت» نیز وجود دارد؛ چنانکه در آیه 24 سوره سجده می‌خوانیم: