حج وحرمین شریفین در تفسیر نمونه صفحه 82

پیامبر صلی الله علیه و آله به علی علیه السلام، به همین آیه مورد بحث استدلال می‌کردند، اشاره به این است که دیگران در دوران جاهلیت بت‌پرست بودند. تنها کسی که در مقابل بت سجده نکرد علی علیه السلام بود. چه ظلمی از این بالاتر که انسان بت پرستی کند؟ مگر لقمان به فرزندش نگفت: یا بُنَیَّ لا تُشْرِکْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظِیمٌ؛ (1) «ای فرزندم! شریک برای خدا قرار مده که شرک ظلم عظیمی است.»

به عنوان نمونه هشام‌بن سالم از امام صادق علیه السلام نقل می‌کند که فرمود: «وَ قَدْ کَانَ إِبْرَاهِیمُ علیه السلام نَبِیّاً وَ لَیْسَ بِإِمَامٍ حَتَّی قَالَ اللَّهُ إِنِّی جاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی فَقَالَ اللَّهُ لا یَنالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ مَنْ عَبَدَ صَنَماً أَوْ وَثَناً لا یَکُونُ إِمَاماً» (2) ابراهیم علیه السلام پیامبر بود، پیش از آنکه امام باشد، تا اینکه خداوند فرمود من تو را امام قرار می‌دهم. او عرض کرد از دودمان من نیز امامانی قرار ده، فرمود: پیمان من به ستمکاران نمی‌رسد، آنان که بتی را پرستش کردند، امام نخواهند بود.» (3)

در حدیث دیگری، عبداللَّه‌بن مسعود از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل می‌کند که: خداوند به ابراهیم فرمود: «لا أُعْطِیکَ لِظالِمٍ مِنْ ذُرِّیَّتِکَ. قالَ: یا رَبِّ وَ مَنْ الظّالِمُ مِنْ وُلْدِی الَّذی لا یَنالُهُ عَهْدِکَ؟

قالَ مَنْ سَجَدَ لِصَنَمٍ مِنْ دُونِی، لا أَجْعَلُهُ إِماماً أَبَداً، وَ لا یَصْلُحُ أَنْ یَکُونَ إِماماً»؛ «من پیمان امامت را به ستمکاران از دودمان تو نمی‌بخشم، ابراهیم عرض کرد: ستمکارانی که این پیمان به آنها نمی‌رسد کیانند؟ خداوند فرمود: کسی که برای بتی سجده کرده هرگز او را امام نخواهم کرد و شایسته نیست که امام باشد.» (4)

6- امام از سوی خدا تعیین می‌شود

از آیه مورد بحث، همچنین استفاده می‌شود که امام (رهبر معصوم همه جانبه مردم) باید از طرف خدا تعیین شود؛ زیرا:

1- امامت یک نوع عهد و پیمان الهی است و بدیهی است چنین کسی را باید

1- 1. لقمان: 13.
2- 2. الکافی، ج 1، ص 174.
3- 3. اصول کافی، ج 1، ص 174، ح 1.
4- 4. تفسیر المیزان، ذیل آیه مورد بحث به نقل از امالی شیخ مفید و مناقب ابن مغازلی.