گلواژه‌های حج و عمره صفحه 106

این که با «ابوبکر» بیعت کند، عمر گردنش را گرفت به او گفت: ای بلال! این است پاداش تو، به ابوبکر، در مقابل آزاد کردنت، که نمی‌آیی با او بیعت کنی؟ بلال گفت: اگر ابوبکر مرا برای خدا آزاد کرده، برای خداوند ترکم گوید و اگر برای غیر خدا آزادم نموده، عتقی واقع نشده و من همانند سابق مملوک او هستم و خود را تسلیم وی می‌کنم، اما بیعت نمی‌کنم با کسی که رسول اکرم صلی الله علیه و آله او را خلیفه خود قرار نداده است و کسی را که پیامبر به خلافت خود گزیده، بیعتش تا روز قیامت به گردن ما هست، عمر از سخنان بلال به خشم آمد و گفت بی‌پدر! دیگر در محیط ما اقامت منما، بلال به شام سفر کرد و سرانجام در دمشق از دنیا رفت و در قبرستان باب الصغیر به خاک سپرده شد. (1) 6

أ

بلدالأمین‌

یکی از نام‌های مکه، «بلدالامین» (2) است که قرآن در سوره «تین» به آن اشاره دارد:

«وَ التِّینِ وَ الزَّیْتُونِ* وَ طُورِ سِینِینَ* وَ هذَا الْبَلَدِ اْلأَمِینِ». (3)

در حدیثی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می‌خوانیم «تین»، مدینه است، و «زیتون»، بیت المقدس و «طور سینین»، کوفه و «هذالبلدالامین»، مکه (4).

مرحوم علامه طباطبایی حدیثی را از کتاب «درالمنثور» نقل می‌کند که:

1- سفینة البحار، ج 1، ص 104

2- واژه امین در این جا ممکن است «فعیل» به معنای «فاعل» باشد و مفهومش «ذوالامانه» است و یا فعیل به معنای «مفعول» یعنی سرزمینی که مردم در آن در امنیت‌اند. تفسیر نمونه، ج 27، ص 141.

3- سوره تین، آیه 1 تا 3.

4- تفسیر نورالثقلین. ج 5، ص 606، حدیث چهارم. درست است که در آن زمان «کوفه» به صورت یک شهر بزرگ نبود، ولی با توجه به عبور شط فرات از آن سرزمین، مسلماً در آن زمان آبادی‌های فراوانی در آن‌جا وجود داشته است. «از تواریخ نیز استفاده می‌شود که قبل از اسلام نیز در آن‌جا شهری وجود داشته است.» تفسیر نمونه، ج 27، به نقل از دائرةالمعارف مصاحب، ج 2، ماده کوفه.