گلواژه‌های حج و عمره صفحه 121

مراسم حج سال دوازدهم بعثت تعداد دوازده نفر از تازه مسلمان‌های مدینه حرکت کردند و با رسول گرامی اسلام، در «عقبه» منا ملاقات نموده و با پیامبر صلی الله علیه و آله بیعت کردند. (1) متن پیمان پس از پذیرفتن اسلام، عبارت بود از این که به وظایف زیر عمل کنند.

به خدا شرک نورزند، دزدی و زنا نکنند. فرزندان خود را نکشند. به یکدیگر تهمت نزنند و کار زشت انجام ندهند و در کارهای نیک، رسول خدا صلی الله علیه و آله رانافرمانی نکنند. (2) رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: اگر بر طبق پیمان عمل کنند جایگاه آن‌ها «بهشت» است و اگر نافرمانی کنند کار دست خداست، یا می‌بخشد یا عذاب می‌کند. این پیمان را مورخین «بیعة النساء» نامیده‌اند.

زیرا پیامبر در فتح مکّه از زنان نیز به این ترتیب بیعت گرفت. (3) خلاصه این دوازده تن در محل «مسجد البیعه» در حضور عباس بن عبدالمطلب با پیغمبر بیعت کردند. آن را پیمان «عقبه اولی» نامیدند.

جزئیات محتوای بیعت عقبه اولی، همان مطالبی است (4) که در سوره ممتحنه آیه 12 آمده است.

این پیمان را عقبه اولی یا «بیعت صغری» می‌نامند. (5) 3

أ

پیمان عَقَبِه دوّم‌

کسانی که در عقبه اوّل با پیامبر صلی الله علیه و آله بیعت کردند با دلی لبریز از ایمان به سوی مدینه برگشتند و به فعالیت پرداختند و سرانجام نامه‌ای به پیامبر نوشتند که برای آنان، مبلّغی بفرستند تا به آنان قرآن تعلیم دهد. پیامبر «مصعب بن عمیر» را برای تعلیم و تربیت آنان فرستاد. با تبلیغات مصعب، مردم مدینه مسلمان شده و نماز جماعت برپا کردند. (6) آنان، دقیقه شماری می‌کردند که بار دیگر موسم «حج» فرا رسد، و ضمن برگزاری مراسم حج،

1- معروف ترین این 12 تن، اسعدبن زراره و عبادة بن صامت بودند.

2- فروغ ابدیت، ج 1، ص 406.

3- همان، ج 1، ص 7- 406.

4- سرزمین وحی، ص 203.

5- سیره رسول خدا صلی الله علیه و آله، رسول جعفریان، ص 377.

6- سیره ابن هشام، ج 1، ص 131، به نقل از فروغ ابدیت، ج 1، ص 407.