- یاد و سپاس 1
- پیشگفتار 2
- آثار حج 6
- حرف «آ» 6
- آداب زیارت 10
- آداب ورود به مکّه 12
- آمنه 14
- آیات حج 16
- ابراهیم علیه السلام 18
- حرف «الف» 18
- ابراهیم «فرزند پیامبر صلی الله علیه و آله» 21
- ابرهه 23
- ابُو ایوب انصاری 24
- ابوجهل 25
- ابوذر 27
- ابوسفیان 30
- ابوطالب 31
- ابوعامر راهب (پدر حنظله غسیل الملائکه) 33
- ابولهب 34
- اجداد پیامبر صلی الله علیه و آله 36
- اجیاد 39
- احرام 40
- احکام ویژه حرم 45
- اخلاق و آداب سفر 47
- ادب حضور 55
- استطاعت 57
- اسحاق 60
- اسرار حج در حدیث شبلی 61
- اسماعیل (فرزند ابراهیم پیامبر) 75
- اسماعیل «فرزند امام جعفر صادق علیه السلام» 76
- اصحاب صُفّه 78
- اصحاب فیل 80
- ام البنین 83
- امُّ القُری 85
- امّ سَلمه 86
- امِّ هانی 88
- امیر الحاج 89
- انذار خویشان 90
- اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله 92
- ایام تَشریق 94
- ایام معلومات و ایام معدودات 95
- بَرائَت از مشرکین 96
- حرف «ب» 96
- بَطحاء: (ابطح) 99
- بقیع 100
- بَکَّه 103
- بلال حبشی 105
- بلدالأمین 106
- بَنی هاشم 108
- بیت الأحزان «4» 109
- بیتُ اللَّه الحَرام 113
- بَیتُ المَعمُور 115
- بیتوته 116
- حرف «پ» 117
- پرده کعبه 117
- پیمان عَقَبِه (عقبه اولی) 120
- پیمان عَقَبِه دوّم 121
- حرف «ت» 124
- ترک حج 124
- تشرف به محضر امام عصر (عج) در ایام حج 128
- تلاوت قرآن 131
- تَلبیه 134
- حرف «ج» 138
- جابر بنِ عبداللَّه انصاری 138
- جَبَلُ الرَّحمَه 139
- جُحفَه 140
- جدال در حج 143
- جِعرانَه 146
- جعفر بن محمد علیه السلام 147
- جغرافیای عربستان 150
- جغرافیای مدینه 152
- جَمَرات 153
- جنگهای پیامبر صلی الله علیه و آله 156
- جنگ احد 161
- جنگ بدر 166
- جنگ خندق، «احزاب» 169
- جنگ خیبر 174
- جنگ طائف 178
- حرف «ح» 180
- حَجّ 180
- حج ائمه اطهار علیهم السلام 186
- حضور امام عصر (عج) در مراسم حج 188
- حج در اشعار مرحوم الهی قمشهای 189
- حج و طواف جاهلی 191
- حج و ولایت 194
- حَجِّ اکبَر 198
- حج پرچم اسلام 199
- حج پیامبران علیهم السلام 201
- حجاز (عربستان) 203
- حجة الوداع 205
- حجر اسماعیل 207
- حَجَرُالأسوَد 212
- حُجره طاهره 218
- حَجَة الاسلام 220
- حج و عبرتهای آن 221
- حُجُون 223
- حدود حرم «مرز حرم» 224
- حُدیبیه 227
- حَرّه 232
- حسن بن علی علیهما السلام 233
- حَطیم 237
- حَلق وَ تقصیر 239
- حلیمه سعدیه 241
- حمزه سیدالشهداء 243
- حنظله غسیل الملائکه 247
- حرف «خ» 250
- خدیجه 250
- دارالندوه 257
- حرف «د» 257
- دَحوالارض 259
- دختران پیامبر: «زینب، رقیه و امکلثوم» 262
- درهایی که به مسجدالنبی بسته شد 265
- دستورالعمل جامع امام صادق علیه السلام برای زائران خانه خدا 266
- دعا 268
- دعای پیشوایان برای زیارت خانه خدا 270
- دعای عرفه 272
- دعاهای حضرت ابراهیم علیه السلام 272
- دعاهای طواف 274
- دعای مشعرالحرام 275
- حرف «ذ» 277
- ذبحِ عظیم 277
- ذبیح اللَّه 279
- راز توجه به کعبه در نماز 281
- حرف «ر» 281
- رفث 282
- رُکن یمانی 284
- حرف «ز» 286
- زمزم 286
- زیارت 288
- زیارت اهل قبور 292
- زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله 296
- ساره 301
- حرف «س» 301
- ستون قرعه 302
- ستون سریر 302
- ستون تهجد 303
- ستون توبه 304
- ستون حَرس 306
- ستون حنّانه 307
- ستون مُخَلَّقه 308
- ستون وُفُود 309
- سعد بن معاذ 310
- سفرنامههای حج 311
- سِقایَة الحاج 314
- سَقیفه بنیساعده 316
- سلمان 317
- سوغات و هدیه حج 319
- سُمیَه 320
- حرف «ش» 322
- شاذِروان 322
- شرافت کعبه بر بیت المقدس 323
- شعب ابی طالب 324
- شَقُّ القَمَر 327
- شُهدای فَخّ 329
- صروره 333
- حرف «ص» 333
- صفا و مروه 334
- صلوات بر محمّد و آل محمّد 338
- ضیافتاللَّه 340
- حرف «ض» 340
- طائف 344
- حرف «ط» 344
- طواف 346
- طهارت خانه خدا 356
- حرف «ع» 358
- عباس عموی پیامبر صلی الله علیه و آله 358
- عبداللَّه 359
- عبداللَّه بن جعفر 360
- عبدالمطلب 362
- عثمان بن مظعون 364
- عرفات 367
- عقیل فرزند ابیطالب 370
- امام علی بن الحسین علیهما السلام 372
- زینالعابدین علیه السلام 372
- عمار یاسر 376
- عمرو بن جُمُوح 378
- عُمره 380
- عمههای پیامبر «صفیه و عاتکه» 383
- حرف «غ» 385
- غار ثور 385
- غار حراء 386
- غدیر 388
- فاطمه زهرا علیها السلام 392
- حرف «ف» 392
- فتح مکه 401
- فدک 405
- فسوق 407
- فضلیت ختم قرآن در مکه 409
- فضیلت حج 410
- فضیلت روضه مطهره 414
- فلسفه حج 416
- فلسفه حج در نگاه امام خمینی رحمه الله 420
- فلسفه حج در نگاه مقام معظم رهبری 421
- قبرستان ابوطالب 423
- حرف «ق» 423
- قبله واحد 424
- قربانی 426
- قرن المنازل 429
- قریش 430
- کعبه 433
- حرف «ک» 433
- کوه ابوقبیس 451
- گنبد سبز، «قبة الخضراء» 453
- حرف «گ» 453
- حرف «ل» 454
- لیلة المَبیت 454
- ماههای حج 456
- حرف «م» 456
- ماههای حرام 457
- مباهله 461
- مُحَصَّب 464
- امام محمد باقر علیه السلام 465
- محمد بن علی بن الحسین علیهم السلام 465
- محمد رسولاللَّه صلی الله علیه و آله 469
- محل ولادت پیامبر صلی الله علیه و آله مولد النّبی صلی الله علیه و آله 474
- محله بنی هاشم 476
- مخیریق یهودی 477
- مدینه 478
- مساجد سبعه 483
- مسجد فتح 484
- مُستَجار 485
- مسجدالاجابة «در مکه» 487
- مسجد البَیعة 488
- مسجدالحرام 489
- مسجدُالغَنَم 496
- مسجد النبی صلی الله علیه و آله 497
- مسجد تنعیم 506
- مسجد جعرانه 507
- مسجد جنّ 508
- مسجد حمزه سید الشهداء 509
- مسجد خیف 510
- مسجد قبلتین 512
- مسجد شجره 514
- مسجد صفائح 515
- مسجد ضِرار 516
- مسجد غَمامَه یا مسجد مصلی 517
- مسجد فضیخ، «ردّ الشمس» 518
- مسجد قبا 520
- مسجد الاجابة 523
- مشربه امّ ابراهیم 525
- مسجدُ الکَبش 525
- مشعرالحرام 527
- مسجد مزدلفه 529
- مَصعَبِ بنِ عُمَیر 530
- معراج 531
- المِعجَنَه 533
- مقام ابراهیم 534
- مقام جبرئیل 536
- ملتزم 538
- مکه 539
- مناسک حج 543
- منبر 544
- منا 545
- مولود کعبه 547
- علی علیه السلام 547
- مهمترین وقایع سال اوّل تا یازدهم هجرت 549
- میقات 550
- حرف «ن» 553
- «نماز تراویح» 553
- نجاشی 555
- حرف «و» 556
- وادی عَقیق 556
- وادی غیر ذی ذَرع 557
- وادی مُحَسّر 558
- ولیمه حج 559
- هاشم 561
- هجرت 563
- هروله 570
- همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 573
- حرف «ی» 575
- یلملم 575
- یوم الترویه 576
- فهرست منابع و مآخذ 579
- درباره مركز 580
- پنجاه اصطلاح در مورد حج 581
- حرف «ه» 584
- هاجر 584
نماند، پیامبر نیز به مسلمانان اجازه بازگشت داد. مورخین محاصره مدینه را 15 تا 20 روز دانستهاند.
گفتهاند ابوسفیان در شرف رفتن، نامهای تهدیدآمیز به پیامبر اکرم به این مضمون نوشت:
به لات و عزی سوگند که من با جمع خویش برای درمانده کردن تو به سویت آمدم، اما دیدم که از برخورد با ما کراهت داری و خندقها و تنگناهایی برپا کردی، نمیدانم چه کسی این را به شما تعلیم داده؟ اگر از اینجا برگردیم، در آینده روزی چونان احد خواهیم داشت. (1) 14
أ
جنگ خیبر
خیبر کجاست؟
خیبر جلگه وسیع حاصلخیزی است که در شمال مدینه به فاصله سی و دو فرسنگی آن قرار دارد.
ملّت یهود برای سکونت و حفاظت خود در آن نقطه دژهای هفتگانه و مستحکمی ساخته بودند.
ساکنان آنجا در امر زراعت و جمع ثروت و تهیه سلاح و طرز دفاع مهارت کاملی پیدا کرده بودند.
جمعیت آنان بالغ بر بیست هزار نفر بود. در میان آنان، جنگاوران و دلیران فراوانی به چشم میخورد.
سبب و انگیزه اصلی جنگ خیبر
روزی که اسلام در سرزمین «مدینه» درخشید، ملّت یهود بیش از قریش، عداوت پیامبر و مسلمانان را به دل گرفت و با تمام توان و قوت برای کوبیدن اسلام، کمربسته و آماده شد.
جرم بزرگی که یهودیان خیبر داشتند، این بود که تمام قبایل عرب را برای کوبیدن اسلام تشویق کردند و سپاه شرک با کمک مالی یهودیان خیبر، در یک روز از نقاط مختلف عربستان حرکت کرده، خود را پشت مدینه رسانیدند. در نتیجه جنگ احزاب به وقوع پیوست.
ناجوانمردی یهود خیبر، پیامبر صلی الله علیه و آله را بر آن داشت که این کانون خطر را بر چیند و همه آنها را خلع سلاح نماید. عامل دیگری که پیامبر صلی الله علیه و آله را مصمم ساخت، تا قدرت خیبریان را درهم شکند و
1- تاریخ سیاسی اسلام، ج 1، ص 563- 564.