- یاد و سپاس 1
- پیشگفتار 2
- آثار حج 6
- حرف «آ» 6
- آداب زیارت 10
- آداب ورود به مکّه 12
- آمنه 14
- آیات حج 16
- ابراهیم علیه السلام 18
- حرف «الف» 18
- ابراهیم «فرزند پیامبر صلی الله علیه و آله» 21
- ابرهه 23
- ابُو ایوب انصاری 24
- ابوجهل 25
- ابوذر 27
- ابوسفیان 30
- ابوطالب 31
- ابوعامر راهب (پدر حنظله غسیل الملائکه) 33
- ابولهب 34
- اجداد پیامبر صلی الله علیه و آله 36
- اجیاد 39
- احرام 40
- احکام ویژه حرم 45
- اخلاق و آداب سفر 47
- ادب حضور 55
- استطاعت 57
- اسحاق 60
- اسرار حج در حدیث شبلی 61
- اسماعیل (فرزند ابراهیم پیامبر) 75
- اسماعیل «فرزند امام جعفر صادق علیه السلام» 76
- اصحاب صُفّه 78
- اصحاب فیل 80
- ام البنین 83
- امُّ القُری 85
- امّ سَلمه 86
- امِّ هانی 88
- امیر الحاج 89
- انذار خویشان 90
- اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله 92
- ایام تَشریق 94
- ایام معلومات و ایام معدودات 95
- بَرائَت از مشرکین 96
- حرف «ب» 96
- بَطحاء: (ابطح) 99
- بقیع 100
- بَکَّه 103
- بلال حبشی 105
- بلدالأمین 106
- بَنی هاشم 108
- بیت الأحزان «4» 109
- بیتُ اللَّه الحَرام 113
- بَیتُ المَعمُور 115
- بیتوته 116
- حرف «پ» 117
- پرده کعبه 117
- پیمان عَقَبِه (عقبه اولی) 120
- پیمان عَقَبِه دوّم 121
- حرف «ت» 124
- ترک حج 124
- تشرف به محضر امام عصر (عج) در ایام حج 128
- تلاوت قرآن 131
- تَلبیه 134
- جابر بنِ عبداللَّه انصاری 138
- حرف «ج» 138
- جَبَلُ الرَّحمَه 139
- جُحفَه 140
- جدال در حج 143
- جِعرانَه 146
- جعفر بن محمد علیه السلام 147
- جغرافیای عربستان 150
- جغرافیای مدینه 152
- جَمَرات 153
- جنگهای پیامبر صلی الله علیه و آله 156
- جنگ احد 161
- جنگ بدر 166
- جنگ خندق، «احزاب» 169
- جنگ خیبر 174
- جنگ طائف 178
- حرف «ح» 180
- حَجّ 180
- حج ائمه اطهار علیهم السلام 186
- حضور امام عصر (عج) در مراسم حج 188
- حج در اشعار مرحوم الهی قمشهای 189
- حج و طواف جاهلی 191
- حج و ولایت 194
- حَجِّ اکبَر 198
- حج پرچم اسلام 199
- حج پیامبران علیهم السلام 201
- حجاز (عربستان) 203
- حجة الوداع 205
- حجر اسماعیل 207
- حَجَرُالأسوَد 212
- حُجره طاهره 218
- حَجَة الاسلام 220
- حج و عبرتهای آن 221
- حُجُون 223
- حدود حرم «مرز حرم» 224
- حُدیبیه 227
- حَرّه 232
- حسن بن علی علیهما السلام 233
- حَطیم 237
- حَلق وَ تقصیر 239
- حلیمه سعدیه 241
- حمزه سیدالشهداء 243
- حنظله غسیل الملائکه 247
- حرف «خ» 250
- خدیجه 250
- دارالندوه 257
- حرف «د» 257
- دَحوالارض 259
- دختران پیامبر: «زینب، رقیه و امکلثوم» 262
- درهایی که به مسجدالنبی بسته شد 265
- دستورالعمل جامع امام صادق علیه السلام برای زائران خانه خدا 266
- دعا 268
- دعای پیشوایان برای زیارت خانه خدا 270
- دعای عرفه 272
- دعاهای حضرت ابراهیم علیه السلام 272
- دعاهای طواف 274
- دعای مشعرالحرام 275
- ذبحِ عظیم 277
- حرف «ذ» 277
- ذبیح اللَّه 279
- راز توجه به کعبه در نماز 281
- حرف «ر» 281
- رفث 282
- رُکن یمانی 284
- حرف «ز» 286
- زمزم 286
- زیارت 288
- زیارت اهل قبور 292
- زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله 296
- حرف «س» 301
- ساره 301
- ستون سریر 302
- ستون قرعه 302
- ستون تهجد 303
- ستون توبه 304
- ستون حَرس 306
- ستون حنّانه 307
- ستون مُخَلَّقه 308
- ستون وُفُود 309
- سعد بن معاذ 310
- سفرنامههای حج 311
- سِقایَة الحاج 314
- سَقیفه بنیساعده 316
- سلمان 317
- سوغات و هدیه حج 319
- سُمیَه 320
- حرف «ش» 322
- شاذِروان 322
- شرافت کعبه بر بیت المقدس 323
- شعب ابی طالب 324
- شَقُّ القَمَر 327
- شُهدای فَخّ 329
- صروره 333
- حرف «ص» 333
- صفا و مروه 334
- صلوات بر محمّد و آل محمّد 338
- ضیافتاللَّه 340
- حرف «ض» 340
- حرف «ط» 344
- طائف 344
- طواف 346
- طهارت خانه خدا 356
- عباس عموی پیامبر صلی الله علیه و آله 358
- حرف «ع» 358
- عبداللَّه 359
- عبداللَّه بن جعفر 360
- عبدالمطلب 362
- عثمان بن مظعون 364
- عرفات 367
- عقیل فرزند ابیطالب 370
- امام علی بن الحسین علیهما السلام 372
- زینالعابدین علیه السلام 372
- عمار یاسر 376
- عمرو بن جُمُوح 378
- عُمره 380
- عمههای پیامبر «صفیه و عاتکه» 383
- حرف «غ» 385
- غار ثور 385
- غار حراء 386
- غدیر 388
- فاطمه زهرا علیها السلام 392
- حرف «ف» 392
- فتح مکه 401
- فدک 405
- فسوق 407
- فضلیت ختم قرآن در مکه 409
- فضیلت حج 410
- فضیلت روضه مطهره 414
- فلسفه حج 416
- فلسفه حج در نگاه امام خمینی رحمه الله 420
- فلسفه حج در نگاه مقام معظم رهبری 421
- قبرستان ابوطالب 423
- حرف «ق» 423
- قبله واحد 424
- قربانی 426
- قرن المنازل 429
- قریش 430
- کعبه 433
- حرف «ک» 433
- کوه ابوقبیس 451
- حرف «گ» 453
- گنبد سبز، «قبة الخضراء» 453
- حرف «ل» 454
- لیلة المَبیت 454
- حرف «م» 456
- ماههای حج 456
- ماههای حرام 457
- مباهله 461
- مُحَصَّب 464
- محمد بن علی بن الحسین علیهم السلام 465
- امام محمد باقر علیه السلام 465
- محمد رسولاللَّه صلی الله علیه و آله 469
- محل ولادت پیامبر صلی الله علیه و آله مولد النّبی صلی الله علیه و آله 474
- محله بنی هاشم 476
- مخیریق یهودی 477
- مدینه 478
- مساجد سبعه 483
- مسجد فتح 484
- مُستَجار 485
- مسجدالاجابة «در مکه» 487
- مسجد البَیعة 488
- مسجدالحرام 489
- مسجدُالغَنَم 496
- مسجد النبی صلی الله علیه و آله 497
- مسجد تنعیم 506
- مسجد جعرانه 507
- مسجد جنّ 508
- مسجد حمزه سید الشهداء 509
- مسجد خیف 510
- مسجد قبلتین 512
- مسجد شجره 514
- مسجد صفائح 515
- مسجد ضِرار 516
- مسجد غَمامَه یا مسجد مصلی 517
- مسجد فضیخ، «ردّ الشمس» 518
- مسجد قبا 520
- مسجد الاجابة 523
- مشربه امّ ابراهیم 525
- مسجدُ الکَبش 525
- مشعرالحرام 527
- مسجد مزدلفه 529
- مَصعَبِ بنِ عُمَیر 530
- معراج 531
- المِعجَنَه 533
- مقام ابراهیم 534
- مقام جبرئیل 536
- ملتزم 538
- مکه 539
- مناسک حج 543
- منبر 544
- منا 545
- علی علیه السلام 547
- مولود کعبه 547
- مهمترین وقایع سال اوّل تا یازدهم هجرت 549
- میقات 550
- «نماز تراویح» 553
- حرف «ن» 553
- نجاشی 555
- حرف «و» 556
- وادی عَقیق 556
- وادی غیر ذی ذَرع 557
- وادی مُحَسّر 558
- ولیمه حج 559
- هاشم 561
- هجرت 563
- هروله 570
- همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 573
- یلملم 575
- حرف «ی» 575
- یوم الترویه 576
- فهرست منابع و مآخذ 579
- درباره مركز 580
- پنجاه اصطلاح در مورد حج 581
- حرف «ه» 584
- هاجر 584
6
أ
حج و ولایت
محوریت موضوع ولایت درمقایسه با سایر اعمال، موضوعی پذیرفته شده است که روایات فراوانی صریحاً به آن پرداخته است. حج نیز در اسلام از جایگاه بلندی برخورداراست، لکن درمقابل ولایت که قرار میگیرد، ولایت از جایگاه برتری برخوردار میباشد. چرا که هر یک از این عبادات اگر در کنار رهبری صحیح قرار نگیرد از آن سوء استفاده میشود، حتی اگر در کنار قرآن رهبری صحیح نباشد تفسیر به رأی شده و از آن استفاده ابزاری میشود.
زراره از امام محمد باقر روایت میکند که فرمود:
بُنِیَ الْإِسْلَامُ عَلَی خَمْسَةِ أَشْیَاءَ عَلَی الصَّلَاةِ وَ الزَّکَاةِ وَ الْحَجِّ وَ الصَّوْمِ وَ الْوَلَایَةِ
اسلام بر پنج پایه استوار است: نماز و زکات و روزه و حج و ولایت.
زراره میگوید از امام پرسیدم: کدامیک از این اصول پنجگانه مهمتر است؟ امام علیه السلام فرمود:
الْوَلَایَةُ أَفْضَلُ لِأَنَّهَا مِفْتَاحُهُنَّ وَ الْوَالِی هُوَ الدَّلِیلُ عَلَیْهِنَّ. (1)
ولایت از همه مهمتر است چون ولایت کلید رسیدن به آنهاست(و محتوای آن دستورات در ولایت تحقق پیدا میکند) وامام و والی، راهنمای مردم به سوی این اعمال است.
دو نکته اساسی
نکته اوّل: این که این پنج مسأله بی جهت در کنار یکدیگر چیده نشدهاند، بلکه رابطهای با یکدیگر دارند.
الف- نماز، رابطه خلق با خالق است، بلکه بهترین زمان برای رابطه خلق و خالق هنگام نماز است.
1- کافی، ج 2، ص 18 کتاب الایمان و الکفر، باب دعائم الاسلام، حدیث 5.