گلواژه‌های حج و عمره صفحه 221

16

أ

حج و عبرت‌های آن‌

غزالی فصل هفتم کتاب کیمیای سعادت را به موضوع حج اختصاص داده است.

در این بخش به موضوعاتی چون شرایط، ارکان، واجبات، محظورات و کیفیت حج و در پایان عبرت‌های حج پرداخته است. با توجه به اهمیت مباحث مزبور که روح آن همسویی مسائل حج با مسائل مربوط به قیامت است عیناً از متن اصلی کتاب بهره گرفته و آن را ذکر می‌نماییم.

اما عبرت‌های حج آن است که این سفر بر وجهی بر مثال سفر آخرت نهاده‌اند؛ که در این سفر مقصد خانه است و در آن سفر خداوند خانه. پس، از مقدمات و احوال این سفر باید که احوال آن سفر یاد می‌گیرد. (1) زمان وداع با دوستان

چون اهل و دوستان را وداع کُند بداند که این بدان وداع ماند که در سکرات مرگ خواهد بود و چنان باید که پیشین (2)، دل از همه علایق فارغ کند، پس بیرون شود، چنان‌که اندر آخر عمر دل از همه دنیا فارغ کند و گرنه سفر وی منغّص بُوَد.

هنگام فراهم نمودن توشه سفر

و چون زادِ راه از همه نوع‌ها ساخته کند و همه احتیاطی که به جای آورد نباید (3) که در بادیه بی‌برگ ماند. باید که بداند بادیه قیامت درازتر و هولناک‌تر است و آن‌جا به زاد حاجت بیش‌تر است.

هنگام سوار شدن به مرکب

و چون بر جمّازه (4) بنشیند، باید از جنازه یاد آرد، که به یقین داند که مرکب وی اندر آن سفر آن

1- یاد می‌گیرد: یاد بگیرد.

2- پیشین: نخست.

3- نباید: مبادا.

4- جمّازه به معنای شتر تیز رو، لغت نامه دهخدا.