گلواژه‌های حج و عمره صفحه 237

22

أ

حَطیم‌

یکی از مکان‌های محترم در مسجدالحرام، در کنار کعبه، حطیم (1) است. درباره راز نامگذاری این مکان به «حطیم»، امام صادق علیه السلام فرموده‌اند: «لِأَنَّ النَّاسَ یَحْطِمُ بَعْضُهُمْ بَعْضا (2)

؛ زیرا بر اثر ازدحام یکدیگر را فشار می‌دهند»، در این قسمت است که مردم برای دعا جمع می‌شوند و به یکدیگر فشار می‌آورند.

حطیم کجاست

در این که آیا حطیم تنها همان محدوده کنار حجرالأسود و باب کعبه را شامل می‌شود یا وسعت بیشتری دارد، اختلاف است. از امام صادق علیه السلام سؤال شد حطیم کدام نقطه است فرمودند بین درب کعبه و حجرالاسود. سائل سؤال کرد چرا این محل را حطیم می‌گویند فرمود: «لِأَنَّ النَّاسَ یَحْطِمُ بَعْضُهُمْ بَعْضا» چون در اینجا مردم تلاش می‌کنند که خود را به حجرالاسود برسانند قهراً یکدیگر را فشار می‌دهند و اگر ممکن بشود سزاوار است هر نماز واجب و مستحب را در آنجا بخوانید زیرا این نقطه افضل بقاع روی زمین است. (3) به تعریف دیگر، حطیم قسمتی از سطح مسجدالحرام است که از حجرالاسود آغاز می‌شود و به سمت زمزم و از آنجا تا مقام ابراهیم و پس از آن تا حجر اسماعیل ادامه می‌یابد. این محدوده را تا دیوار کعبه «حطیم» می‌نامند. در تعریف دیگر، حطیم محدوده داخلی حِجر اسماعیل است. برخی محدوده حطیم را از رکن حجرالاسود و در کعبه تا مقام ابراهیم دانسته‌اند چون محل ازدحام جمعیت است.

حطیم از آغاز مورد توجه مسلمانان بوده و مردم برای استغاثه و دعا در آنجا جمع می‌شوند.

خواندن نماز دراین قسمت فضیلت بسیار دارد و مورد سفارش قرار گرفته است (4).

1- تاریخ القویم، ج 2، ص 15.

2- وسایل الشیعه، ج 3، ص 539.

3- قبل از حج بخوانید، آیت‌اللَّه افتخاری، ص 108

4- آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، ص 97.