گلواژه‌های حج و عمره صفحه 303

مردم می‌دانستند در کنار آن نماز نمی گذاشتند، مگر آنکه بین خود(برای نماز خواندن) قرعه می‌زدند.

ستون مذکور دقیقاً در وسط ستون های اصلی دیگر مسجد قرار دارد. یعنی بین این ستون تا منبر رسول اکرم صلی الله علیه و آله دو ستون، تا قبر ایشان نیز دو ستون، تا قبله و محراب کنونی نیز دو ستون و تا صحن اولیه مسجد که هنوز مسقف نشده بود، یعنی به موازات مأذنه بلال نیز دو ستون فاصله دارد، در حقیقت از همه جوانب مذکور سومین ستون است و در کنار آن نیز ستون توبه و سپس سریر قرار دارد.

نماز خواندن در کنار آن بسیار سفارش شده است، چرا که از ستون‌های روضةالنبی صلی الله علیه و آله است. (1) درمورد این که چرا این ستون را ستون عایشه می‌گویند، گفته شده است به دلیل اینکه عایشه حدیث مذکور را از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل کرده است.

4

أ

ستون تهجد

انتهای دیوار غربی ضریح رسول خدا صلی الله علیه و آله در نقطه ای که به دیوار شمالی می‌رسد، باب خانه فاطمه زهرا علیها السلام و ستون «مربعة القبر» یا «مقام جبرئیل» است. در ادامه دیوار شمالی به سمت شرق، و در انتهای دیوار شمالی خانه فاطمه زهرا علیها السلام محراب تهجد قرار دارد. کسی که در این محراب بایستد، سمت چپ او باب جبرئیل و سمت راست او مقام جبرئیل است. این نقطه در زمان پیامبر صلی الله علیه و آله خارج از مسجد بوده و به این ترتیب روشن می‌شود این محل که رسول خدا صلی الله علیه و آله درآن اقامه نماز شب کرده در خارج از مسجد قرار داشته وبه محراب تهجد شهرت یافته است. طبعاً این مربوط به برخی از شب‌ها بوده که حضرت در دل شب و تاریکی، در بیرون مسجد، نماز شب را اقامه کرده اند.

براساس برخی نقل ها، رسول خدا هرشب، وقتی همه مردم به خواب می‌رفتند در پشت خانه علی علیه السلام حصیری می‌انداخت و نماز شب می‌خواند. (2) «سعید بن عبداللَّه بن فضیل» می‌گوید: من در حالی که در اینجا مشغول اقامه نماز بودم

1- تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه، اصغر قائدان، ص 203.

2- آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 228، به نقل ازالتعریف، ص 33.