گلواژه‌های حج و عمره صفحه 311

هنگام شهادت 37 سال داشت. پیامبر صلی الله علیه و آله در مورد مقام و منزلت سعد در درگاه الهی فرمود:

عرش از مرگ «سعدبن معاذ» به لرزه درآمد.

در امالی صدوق از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: به پیامبر صلی الله علیه و آله خبر دادند که سعد بن معاذ وفات کرده است، (1) پیامبر صلی الله علیه و آله و اصحابش بر جنازه سعد حضور یافتند و حضرت به غسل دادن سعد امر کرد و در تشییع جنازه، بدون کفش و ردا حرکت کرد و سمت چپ و راست تابوت را می‌گرفت. روایت کرده‌اند: زمانی که جنازه سعد را بیرون آوردند گروهی از منافقین گفتند: جنازه‌اش چقدر سبک است.

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هفتاد هزار فرشته در تشییع جنازه سعد به زمین آمده‌اند که تاکنون نیامده بودند.

11

أ

سفرنامه‌های حج‌

مناسک و نگاشته‌های تاریخی

کتاب‌های نگاشته شده درباره حج، شامل رشته‌ها و موضوعات مختلف است. بخش عمده‌ای از آن در حوزه فقه حج نگاشته شده که در دو محور است؛ یکی مناسک حج و دوم آداب زیارت اماکن مقدسه. رشته دیگر، مربوط به نگاشته‌های تاریخی است که تاریخ حرمین شریفین و اماکن موجود در این دیار است. کهن‌ترین کتاب‌ها در این قسمت، اخبار مکّه ازرقی و در مورد مدینه «تاریخ المدینة المنورة» ابن شبه است. (2) سفر نامه نویسی

علاوه بر دو بخش قبلی، سوّمین بخش، سفرنامه‌نویسی است، می‌توان ادعا کرد که یکی از مهمترین سوژه‌ها برای نگارش سفرنامه‌ها در گستره ادبیات جهانی، سفر به خانه خدا در شهر مکه

1- امالی شیخ صدوق، ص 468، امالی شیخ طوسی، ص 427 و 428.

2- فصلنامه میقات حج، شماره 17، ص 5- 6.