گلواژه‌های حج و عمره صفحه 367

عرفات‌

حجاج بیت‌اللَّه الحرام در روز عرفه، نهم ذی‌حجه، از ظهر تا مغرب شرعی در عرفات، حضور دارند و در اصطلاح فقهی، این حضور «وقوف» نامیده می‌شود. این حضور به قدری مهم است که گفته‌اند:

«الْحَجُّ عَرَفة- یا این که- الْحَجُّ عَرَفات» (1)

، این وقوف یکی از ارکان حج تمتع است ودرصورت عدم تحقق آن، حج محقق نمی شود. عرفات نام منطقه وسیعی است با مساحت حدود 18 کیلومتر مربع در شرق مکه، اندکی متمایل به جنوب، در میان راه طائف ومکه. (2) وجه تسمیه عرفات

در بیان راز نامگذاری این سرزمین به عرفات وجوهی گفته شده است:

1- حضرت آدم و حوا علیهما السلام بعد از هبوط یکدیگر را در آن سرزمین شناختند. (3) 2- حضرت آدم و حوا در این سرزمین به گناهشان اعتراف کردند و نیز جبرئیل علیه السلام هنگام تعلیم مناسک حج به حضرت ابراهیم به او گفت: در این سرزمین در پیشگاه خداوند به گناهانت اعتراف کن (4).

3- آن گاه که حضرت ابراهیم علیه السلام از خدای سبحان خواست تا مناسک حج را به وی ارائه کرده و بیاموزد «رَبَّنا ... أَرِنا مَناسِکَنا وَ تُبْ عَلَیْنا ... إِنَّکَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ» (5)

؛ بار پروردگارا! ...

1- سنن ترمذی، ج 5، ص 214. عرفات مفردی است که شکل جمع دارد. عرفه و عرفات هر دو نام یک مکان هستند و آن مشعراقصی از مشاعر حج واقع در میان مکه و طائف در 23 کیلومتری شرق مکه است. عرفات صحرای وسیعی است که از شرق و جنوب و شمال در احاطه کوه می‌باشد. در شرق آن کوه ملحه قرار دارد، در شمال شرقی، کوه سعد و در جنوب، رشته کوه سیاه رنگی که بلندترین آن کوه «ام الرضوم» است از غرب و شمال غربی عرفات وادی «عرنه» می‌گذرد که وقوف در آن جایز نیست. اعلام جغرافیایی- تاریخی در حدیث و سیره نبوی، ص 262.

2- آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 132- 129.

3- بحارالانوار، ج 24، ص 242.

4- کافی، ج 4، ص 207.

5- سوره بقره، آیه 128.