گلواژه‌های حج و عمره صفحه 423

حرف «ق»

قبرستان ابوطالب‌

گورستان تاریخی مکه (1) «در شمال شرقی مکه در دو راهی خیابان مسجدالحرام و حجون»، واقع است. این قبرستان بر دامنه کوه حجون قرار دارد. (2) «ازرقی» می‌نویسد: مردم مکه در دوره جاهلی و آغاز اسلام، مردگان خود را در درّه «ابی دُبّ» که بخشی از حجون است تا درّه صفی یعنی صفی السَّباب و در درّه‌ای که پیوسته به گردنه مدنیین است و امروز این بخش، گورستان مردم مکه است، دفن می‌کردند، سپس منطقه گورستان بالاتر کشیده و به کوه و گردنه اذاخر و کنار محوطه خرمان متصل گردید. در دهانه این درّه ایوان مسقّفی از سنگ ساخته شده بود که آن را «ابو موسی اشعری» ساخته و پس از آنکه از مسأله حکمیت در صفین برگشته آنجا ساکن شده و می‌گفته می‌خواهم همسایه اهل قبور باشم. (3) در این قبرستان آباء و أجداد پیامبر صلی الله علیه و آله و بسیاری از صحابه آن حضرت مدفون هستند که مهم‌ترین آنان عبارتند از:

1- «قصی بن کلاب» جدّ اعلای رسول خدا صلی الله علیه و آله (4).

1- این گورستان به نام‌های مختلفی چون ابوطالب، قریش، حجون، بنی‌هاشم، و «جنةالاعلی» مشهور است. حجون، کوهی است‌در شمال شرقی مکّه به سمت راست، کسی که به خارج از شهر یعنی به سمت منی می‌رود و در حقیقت در سمت چپ کسی است که داخل مکه می‌شود، قرار دارد.

2- تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوّره، اصغر قائدان، ص 77.

3- اخبار مکه، ابوالولید ازرقی، ج 2، ص 272.

4- وی فرزند کلاب بن مُرّة بن کعب بن لوی بن غالب بن فهر بن مالک بن نصر بن کنانه است.