گلواژه‌های حج و عمره صفحه 476

«سوق اللیل» به نام «مکتبة مکة المکرمة» یعنی کتابخانه مکه مکرمه که نزدیک به محوطه جلو مسجدالحرام می‌باشد، آن‌جا زادگاه حضرت، و مسجد مزبور آن‌جا بوده، که اکنون کتابخانه شده، این بعید می‌باشد چه آن‌که عامه هم برای مسجد حرمت قائل هستند و هیچگاه مسجد را مبدل به کتابخانه نمی‌نمایند و آن محل ممکن است محل سکونت حضرت بوده است! (1) 8

أ

محله بنی هاشم‌

در مقابل «باب جبرئیل» و «باب النساء» کوچه های تنگ و باریک و بسیار قدیمی وجود داشت که به محله بنی‌هاشم معروف بود. این کوچه‌های پرپیچ و خم تا قبرستان بقیع ادامه داشت و در دوران‌های مختلف همچنان محفوظ بود و گاهی بازسازی می‌شد. دکان‌ها و مغازه‌های فراوانی در این کوچه‌ها بود که صاحبان آنها عمدتا از سادات علوی بودند. در سالهای 1364 ش تا 1366 ش این محله به کلی تخریب و فضای آن تا قبرستان بقیع باز و محل عبور و مرور زائرین گردید که البته بخشی از آن نیز در توسعه شرقی مسجد تخریب گردید. هم اکنون از «باب البقیع» مستقیماً قبرستان بقیع دیده می‌شود. (2) این محلّه که میان شیعیان به محلّه بنی هاشم شهرت دارد، خانه‌ای وجود داشت که به خانه امام جعفر صادق علیه السلام شهرت داشت و کوچه تنگ مزبور را به عنوان «زقاق جعفر» می‌شناختند. از این خانه و کوچه که در حوالی سال‌های 1360 تا 63 ش. تخریب شده است تنها تصاویری بر جای مانده است. (3) شایان ذکر است که در ابتدای کوچه، پیچ کوچکی بود که در گوشه آن خانه امام سجاد علیه السلام وجود داشت و این خانه از سمت مسجدالنبی نرسیده به خانه امام صادق علیه السلام واقع بود و مورد توجه زائران قرار داشت.

1- راهنمای حرمین شریفین، ج 1، ص 243 و 244.

2- تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه منوّره، ص 254.

3- آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 323.