گلواژه‌های حج و عمره صفحه 484

نقطه، بدون تبیین و تعیین دقیق محل آنها، اشاره کرده است. در منابع کهن بعدی، تنها نام چهار مسجد با نام های مسجد فتح، مسجد سلمان، مسجد علی بن ابیطالب و مسجد ابوبکر آمده است.

گفتنی است که تا زمان «سمهودی»(م 911 ق.)، مورخ نامی مدینه، نیز تنها چهار مسجد در این منطقه بوده است. (1) بدین ترتیب، به نظر می‌رسد افزایش دو مسجد دیگر به نام های مسجد عمر و مسجد فاطمه زهرا علیها السلام که اهل تسنن آن را مسجد سعد بن معاذ می‌نامند، مربوط به هفتاد- هشتاد سال گذشته باشد.

همچنین بنابر آنچه محققان نوشته‌اند: یکی از دگرگونی هایی که سال های اخیر رخ داده، این است که نام مسجد ابوبکر به مسجدعلی بن ابی‌طالب علیه السلام و نام مسجد علی بن ابی‌طالب علیه السلام به مسجد ابوبکر تغییر یافت. شگفت آن که مسجد ابوبکر که در اصل مسجد علی بن ابیطالب بوده و در حال حاضر تخریب شده و جزء خیابان گردیده و مسجدی که بر جای مانده و در اصل منسوب به ابوبکر بوده، به نام مسجد امام علی علیه السلام باقی مانده است. (2) مساجد موجود در دامنه کوه سلع که همه در کنار یکدیگر هستند، شش مسجد است. به نظر برخی از محققان، هفتمین مسجد این مجموعه، «مسجد قبلتین» است، اما به اعتقاد برخی دیگر، هفتمین مسجد این مجموعه، «مسجد بنی حرام» است که در گوشه ای دیگر از دامنه کوه سلع می‌باشد.

مساجد موجود عبارتند از:

12

أ

مسجد فتح‌

مهمترین مسجد از این مساجد، مسجدی است به نام مسجد فتح یا «مسجد الأعلی» و نیز به «مسجدالأحزاب» مشهور است. این مسجد بر روی کوه واقع شده و زائران با طی پله‌هایی برای اقامه نماز به درون آن می‌روند. مسجد فتح بر روی کوهی قرار گرفته که پشت آن کوه مسیر حفر خندق در جنگ احزاب بوده است و به عنوان محل استقرار رسول خدا صلی الله علیه و آله در جریان جنگ احزاب مورد استفاده

1- وفاءالوفاء، ج سوّم، ص 830 و 837.

2- آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 297.