گلواژه‌های حج و عمره صفحه 488

مسجد البَیعة

این مسجد نزدیک به عقبه منا و جمرات می‌باشد. وجه تسمیه این مسجد به این نام، از این جهت است که بزرگان اوس و خزرج بیعت اول را شبانه با رسول خدا صلی الله علیه و آله در این محل بسته‌اند. در تاریخ اسلام آن شب به «لیلة العقبة» معروف است! و آن شبی که در آن مکان، «ابوالهیثم» و «اسعدبن زراره» و همراهان آنها در اینجا سخن‌ها دارند! و پیغمبر صلی الله علیه و آله از آنان پیمان گرفت که از اسلام پشتیبانی نمایند، چه آنکه آن حضرت در مکه، با آزار و ستم مشرکین مواجه بود و کفار قریش مانع پیشرفت اسلام بودند و از این جهت رسول خدا صلی الله علیه و آله همه ساله انتظار می‌کشید که موسم حج، فرا رسد تا دعوت خود را در عرفات و منا با رؤسای قبایل در میان بگذارد! این بود که در سال دهم بعثت در محل «عقبه کبری» که جمره عقبه هم نزدیک به آن مکان است با چند نفر از مردم مدینه روبرو شد و آنها به حضرت گرویدند و بعد در سال یازدهم بعثت، 12 نفر از بزرگان مدینه که از آن جمله ابوالهیثم و اسعد بن زراره بودند، آمدند و در محل مسجد البیعة با آن حضرت پیمان نصرت بستند و قرار گذاشتند که در سال آینده جمعیت بیشتری بیایند و در همان مکان و همان زمان بیعت کامل را انجام دهند.

سپس در سال 13 بعثت، 71 مرد و 2 زن مسلمان مدینه، در موسم حج، «بیعت ثانوی» را استوار کردند. و این بیعتی بسیار مهم بود که در دل کوه‌های عقبه و محل «مسجدالبیعة» انجام گرفت و به «بیعة العقبة» و «بیعة الثانیة» نیز معروف است. و بر اثر این بیعت، پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله به مدینه مهاجرت فرمود و اسلام چنان که باید انتشار یافت. (1) بنای فعلی «مسجد البیعة»، بسیار کهن است و کتیبه ای کوفی در آن وجود دارد. ممکن است بنای آن در قرن نهم یا دهم انجام گرفته باشد و کتیبه را از دوره‌های قبل نگاه داشته باشند. به نقل از «ابی فهد»، مسجد البیعة در سال 144 هجری ساخته شده است. این مطلب براساس کتیبه‌ای بوده که در مسجدالبیعة وجود داشته است، وی در ذیل حوادث آن سال می‌نویسد: در این سال، مسجدی بنا شد

1- راهنمای حرمین شریفین، ج چهارم و پنجم، ص 94.