گلواژه‌های حج و عمره صفحه 510

-1

مسجد خیف‌

«مسجد خیف» ، مهم‌ترین مسجد در منطقه منا است. درباره فلسفه پیدایش آن مسجد، روایت جالبی وجود دارد. می‌دانیم در سال پنجم هجرت، مشرکان مکّه، به تحریک یهودیان، پیمان اتحادی را با برخی از قبایل عرب امضاء کردند تا به مدینه حمله کنند و اسلام را از بین ببرند، محلّی که آنان برای امضای پیمان انتخاب کردند، جایی بود که بعدها مسجد خیف در آن‌جا بنا گردید. این بدان معنا است که در محل پیمان مشرکان بر ضد اسلام، مسجدی بنا شد تا شکست اتحاد قریش با قبایل عرب را یادگار باشد.خیف به محلی گویند که از شدت کوهستانی بودن آن کاسته شده، اما هنوز به صورت دشت در نیامده است، دامنه کوه صفایح چنین وضعیتی دارد. و مسجد خیف در همین جا ساخته شده است.بر اساس برخی روایات، مسجد خیف شاهد خطبه مهم رسول خدا صلی الله علیه و آله در «حجةالوداع» بوده که متن آن خطبه در روایات نقل شده است.

-2

-3

1- فصلنامه میقات حج، شماره 7، صفحه 134.

2- معاویة بن عمار می‌گوید: محضر مبارک حضرت امام صادق علیه السلام عرض کردم: برای چه خیف را خیف نامیده‌اند؟ فرمودند: به خاطر آن‌خیف نامیدند که از وادی بالاتر واقع شده و هر مکانی که از وادی مرتفع باشد خَیف خوانده می‌شود. فصلنامه میقات حج، شماره 53، ص 122. اخبار مکه، ج چهارم، ص 270، فاکهی.

3- آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، ص 139.

مسجد خیف مسجد بسیار بزرگی است که پس از مراجعت از رمی جمره طرف دست راست قرار دارد. این مسجد را که در سال های اخیر زمان حکومت «فهدبن عبدالعزیز» تجدید بنا کرده‌اند، حدود بیست و سه هزار و ششصد و شصت(23660) متر زیربنا دارد که طول آن تقریبا 182 متر و عرض آن 130 متر است که در کنار آن رواق هایی وجود دارد که زائد بر رقم مزبور است. در هر صورت با احتساب رواق های یاد شده مساحت آن به 000/ 25 متر مربع می‌رسد که تمام آن مجهز به وسایل سردکن و کولرهای گازی می‌باشد. تغییرات زیادی از نظر کیفی و کمی در آن پدید آورده‌اند که هیچ شباهتی با وضع سابقش ندارد.بسیاری از پیامبران خدا مانند حضرت ابراهیم، حضرت موسی و دیگران در این مسجد نماز خوانده‌اند . در روایتی «ازرقی» تعداد این پیامبران را هفتاد پیامبر ذکر می‌کند. محل این مسجد در هنگام فتح مکه، اردوگاه لشکر اسلام بود و حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله در آنجا نماز خوانده و سخنرانی فرموده است. در حجة الوداع نیز خیمه خود را در کنار محراب قدیم این مسجد نصب کرده است و نماز ظهرین و عشائین را روز هشتم و نماز صبح روز نهم ذیحجه را در این مسجد خواند و سپس عازم به سوی عرفات شد.مسجد خیف دارای روحانیت ویژه‌ای است که اگر کسی بتواند هنگام بیتوته در منی صد رکعت نماز در آن بخواند برابر 70 سال عبادت خواهد بود. در نقلی هم آمده است که مسجد خیف مدفن آدم بوده است، چنان که قبر حوّا در جده است. در دعای سمات نیز به این مسجد اشاره شده است. تا پیش از بازسازی اخیر، مسجد یاد شده تنها یک چهار دیواری بود که وسط آن بقعه‌ای بوده است که مناره هم داشته و مشهور به مقام ابراهیم بوده