- یاد و سپاس 1
- پیشگفتار 2
- آثار حج 6
- حرف «آ» 6
- آداب زیارت 10
- آداب ورود به مکّه 12
- آمنه 14
- آیات حج 16
- ابراهیم علیه السلام 18
- حرف «الف» 18
- ابراهیم «فرزند پیامبر صلی الله علیه و آله» 21
- ابرهه 23
- ابُو ایوب انصاری 24
- ابوجهل 25
- ابوذر 27
- ابوسفیان 30
- ابوطالب 31
- ابوعامر راهب (پدر حنظله غسیل الملائکه) 33
- ابولهب 34
- اجداد پیامبر صلی الله علیه و آله 36
- اجیاد 39
- احرام 40
- احکام ویژه حرم 45
- اخلاق و آداب سفر 47
- ادب حضور 55
- استطاعت 57
- اسحاق 60
- اسرار حج در حدیث شبلی 61
- اسماعیل (فرزند ابراهیم پیامبر) 75
- اسماعیل «فرزند امام جعفر صادق علیه السلام» 76
- اصحاب صُفّه 78
- اصحاب فیل 80
- ام البنین 83
- امُّ القُری 85
- امّ سَلمه 86
- امِّ هانی 88
- امیر الحاج 89
- انذار خویشان 90
- اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله 92
- ایام تَشریق 94
- ایام معلومات و ایام معدودات 95
- بَرائَت از مشرکین 96
- حرف «ب» 96
- بَطحاء: (ابطح) 99
- بقیع 100
- بَکَّه 103
- بلال حبشی 105
- بلدالأمین 106
- بَنی هاشم 108
- بیت الأحزان «4» 109
- بیتُ اللَّه الحَرام 113
- بَیتُ المَعمُور 115
- بیتوته 116
- پرده کعبه 117
- حرف «پ» 117
- پیمان عَقَبِه (عقبه اولی) 120
- پیمان عَقَبِه دوّم 121
- حرف «ت» 124
- ترک حج 124
- تشرف به محضر امام عصر (عج) در ایام حج 128
- تلاوت قرآن 131
- تَلبیه 134
- حرف «ج» 138
- جابر بنِ عبداللَّه انصاری 138
- جَبَلُ الرَّحمَه 139
- جُحفَه 140
- جدال در حج 143
- جِعرانَه 146
- جعفر بن محمد علیه السلام 147
- جغرافیای عربستان 150
- جغرافیای مدینه 152
- جَمَرات 153
- جنگهای پیامبر صلی الله علیه و آله 156
- جنگ احد 161
- جنگ بدر 166
- جنگ خندق، «احزاب» 169
- جنگ خیبر 174
- جنگ طائف 178
- حرف «ح» 180
- حَجّ 180
- حج ائمه اطهار علیهم السلام 186
- حضور امام عصر (عج) در مراسم حج 188
- حج در اشعار مرحوم الهی قمشهای 189
- حج و طواف جاهلی 191
- حج و ولایت 194
- حَجِّ اکبَر 198
- حج پرچم اسلام 199
- حج پیامبران علیهم السلام 201
- حجاز (عربستان) 203
- حجة الوداع 205
- حجر اسماعیل 207
- حَجَرُالأسوَد 212
- حُجره طاهره 218
- حَجَة الاسلام 220
- حج و عبرتهای آن 221
- حُجُون 223
- حدود حرم «مرز حرم» 224
- حُدیبیه 227
- حَرّه 232
- حسن بن علی علیهما السلام 233
- حَطیم 237
- حَلق وَ تقصیر 239
- حلیمه سعدیه 241
- حمزه سیدالشهداء 243
- حنظله غسیل الملائکه 247
- حرف «خ» 250
- خدیجه 250
- دارالندوه 257
- حرف «د» 257
- دَحوالارض 259
- دختران پیامبر: «زینب، رقیه و امکلثوم» 262
- درهایی که به مسجدالنبی بسته شد 265
- دستورالعمل جامع امام صادق علیه السلام برای زائران خانه خدا 266
- دعا 268
- دعای پیشوایان برای زیارت خانه خدا 270
- دعای عرفه 272
- دعاهای حضرت ابراهیم علیه السلام 272
- دعاهای طواف 274
- دعای مشعرالحرام 275
- حرف «ذ» 277
- ذبحِ عظیم 277
- ذبیح اللَّه 279
- راز توجه به کعبه در نماز 281
- حرف «ر» 281
- رفث 282
- رُکن یمانی 284
- حرف «ز» 286
- زمزم 286
- زیارت 288
- زیارت اهل قبور 292
- زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله 296
- ساره 301
- حرف «س» 301
- ستون سریر 302
- ستون قرعه 302
- ستون تهجد 303
- ستون توبه 304
- ستون حَرس 306
- ستون حنّانه 307
- ستون مُخَلَّقه 308
- ستون وُفُود 309
- سعد بن معاذ 310
- سفرنامههای حج 311
- سِقایَة الحاج 314
- سَقیفه بنیساعده 316
- سلمان 317
- سوغات و هدیه حج 319
- سُمیَه 320
- شاذِروان 322
- حرف «ش» 322
- شرافت کعبه بر بیت المقدس 323
- شعب ابی طالب 324
- شَقُّ القَمَر 327
- شُهدای فَخّ 329
- حرف «ص» 333
- صروره 333
- صفا و مروه 334
- صلوات بر محمّد و آل محمّد 338
- ضیافتاللَّه 340
- حرف «ض» 340
- طائف 344
- حرف «ط» 344
- طواف 346
- طهارت خانه خدا 356
- حرف «ع» 358
- عباس عموی پیامبر صلی الله علیه و آله 358
- عبداللَّه 359
- عبداللَّه بن جعفر 360
- عبدالمطلب 362
- عثمان بن مظعون 364
- عرفات 367
- عقیل فرزند ابیطالب 370
- زینالعابدین علیه السلام 372
- امام علی بن الحسین علیهما السلام 372
- عمار یاسر 376
- عمرو بن جُمُوح 378
- عُمره 380
- عمههای پیامبر «صفیه و عاتکه» 383
- حرف «غ» 385
- غار ثور 385
- غار حراء 386
- غدیر 388
- فاطمه زهرا علیها السلام 392
- حرف «ف» 392
- فتح مکه 401
- فدک 405
- فسوق 407
- فضلیت ختم قرآن در مکه 409
- فضیلت حج 410
- فضیلت روضه مطهره 414
- فلسفه حج 416
- فلسفه حج در نگاه امام خمینی رحمه الله 420
- فلسفه حج در نگاه مقام معظم رهبری 421
- قبرستان ابوطالب 423
- حرف «ق» 423
- قبله واحد 424
- قربانی 426
- قرن المنازل 429
- قریش 430
- کعبه 433
- حرف «ک» 433
- کوه ابوقبیس 451
- گنبد سبز، «قبة الخضراء» 453
- حرف «گ» 453
- لیلة المَبیت 454
- حرف «ل» 454
- حرف «م» 456
- ماههای حج 456
- ماههای حرام 457
- مباهله 461
- مُحَصَّب 464
- امام محمد باقر علیه السلام 465
- محمد بن علی بن الحسین علیهم السلام 465
- محمد رسولاللَّه صلی الله علیه و آله 469
- محل ولادت پیامبر صلی الله علیه و آله مولد النّبی صلی الله علیه و آله 474
- محله بنی هاشم 476
- مخیریق یهودی 477
- مدینه 478
- مساجد سبعه 483
- مسجد فتح 484
- مُستَجار 485
- مسجدالاجابة «در مکه» 487
- مسجد البَیعة 488
- مسجدالحرام 489
- مسجدُالغَنَم 496
- مسجد النبی صلی الله علیه و آله 497
- مسجد تنعیم 506
- مسجد جعرانه 507
- مسجد جنّ 508
- مسجد حمزه سید الشهداء 509
- مسجد خیف 510
- مسجد قبلتین 512
- مسجد شجره 514
- مسجد صفائح 515
- مسجد ضِرار 516
- مسجد غَمامَه یا مسجد مصلی 517
- مسجد فضیخ، «ردّ الشمس» 518
- مسجد قبا 520
- مسجد الاجابة 523
- مشربه امّ ابراهیم 525
- مسجدُ الکَبش 525
- مشعرالحرام 527
- مسجد مزدلفه 529
- مَصعَبِ بنِ عُمَیر 530
- معراج 531
- المِعجَنَه 533
- مقام ابراهیم 534
- مقام جبرئیل 536
- ملتزم 538
- مکه 539
- مناسک حج 543
- منبر 544
- منا 545
- مولود کعبه 547
- علی علیه السلام 547
- مهمترین وقایع سال اوّل تا یازدهم هجرت 549
- میقات 550
- «نماز تراویح» 553
- حرف «ن» 553
- نجاشی 555
- حرف «و» 556
- وادی عَقیق 556
- وادی غیر ذی ذَرع 557
- وادی مُحَسّر 558
- ولیمه حج 559
- هاشم 561
- هجرت 563
- هروله 570
- همسران پیامبر صلی الله علیه و آله 573
- حرف «ی» 575
- یلملم 575
- یوم الترویه 576
- فهرست منابع و مآخذ 579
- درباره مركز 580
- پنجاه اصطلاح در مورد حج 581
- حرف «ه» 584
- هاجر 584
-1
-2
مسجد شجره
آنچه موجب جاودانگی نام این مسجد شده، همانا قرار دادن آن از سوی پیامبر صلی الله علیه و آله به عنوان یکی از میقاتهای احرام حاجیان میباشد. بنابر روایات محدثین و مورخین و سیره نگاران در گوشهای از «ذوالحلیفه»، درختی سایهدار بوده است که پیامبر صلی الله علیه و آله همواره در زیر آن مینشستهاند و هنگامی که خداوند فریضه حج را بر مسلمانان واجب کرد و بخشی از بیابان های پیرامون آن را حرم و محل امن قرار داد، پیرامون مکه جایگاههایی را «از جمله میقات ذوالحلیفه» که همان مسجد شجره است معین نمود که بر مسلمانان واجب است هنگام عبور از آنها محرم شوند. این مسجد در حدود 10 کیلومتری مدینه منوره به طرف مکه واقع شده و میقات کسانی است که از این ناحیه به سوی بیت اللَّه الحرام میروند .
(3)(4)
1- سوره آل عمران، آیه 96.
2- آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 304 و 305.
3- دائرة المعارف تشیع، ج هشتم، صفحه 49. در قرون گذشته این منطقه با نام «بئر علی» یا «آبار علی» خوانده میشد، بنابر روایتی از حضرت امام صادق علیه السلام این ناحیه به اقطاع، به حضرت علی علیه السلام واگذار گردید به همین جهت چاههای آن نیز که متعلق به آن حضرت بود به نام آبار علی شناخته شده است. آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 275.
4- در راه خروجی مدینه به سمت مکّه در فاصله هشت کیلومتری مسجدالنبی در جنوب مدینه، سه کیلومتر پس از مسجد قبا، منطقه ذوالحلیفه است که مسجد شجره یا میقات ذوالحلیفه در آنجا قرار دارد. آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 275.