گلواژه‌های حج و عمره صفحه 520

-1

مسجد قبا

منطقه «قبا» درفاصله شش کیلومتری جنوب مسجدالنبی صلی الله علیه و آله واقع است واز نقاط خوش آب وهوا واز مناطق زراعی وپر آب مدینه به شمار می‌آید، به همین دلیل نخلستان‌های زیادی در قباوجود داشته ودارد ومردم این منطقه، به نام طایفه بنو عمرو بن عوف شناخته می‌شوند. به دلیل واقع شدن قبا در جنوب شهر مدینه و در واقع سر راه مکه به مدینه، ساکنان قبا نخستین استقبال کنندگان از

-2

1- آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 267.

2- تاریخ القویم، ج اول، ص 429 .. المسجد الاثریة فی المدینة النبویة، ص 25.

و تصمیم گرفتند چند روز برای شناسایی یثرب و یهودیان و موقعیت اجتماعی و جغرافیایی آن و همچنین پیوستن حضرت علی علیه السلام و همراهانش به ایشان، در این دهکده اقامت کنند. پس از سه روز حضرت امیر همراه با هاشمیات، خود را در قبا به پیامبر صلی الله علیه و آله رسانید. در شرایطی علی علیه السلام وارد روستای قباشد که خون از قدم های مبارکش می‌چکید. به پیامبر صلی الله علیه و آله خبر دادند که علی علیه السلام آمده است، چون چشمش به پاهای مجروح آن حضرت افتاد، اشک از دیدگانش سرازیر شد. این اقامت فرصتی داد که رسول خدا اولین پایگاه عبادی «مسجد» را در این محل به دست مبارک خود بنا کنند. همه افراد در ساختن مسجد کمک کردند، خود پیامبر صلی الله علیه و آله نیز مانند دیگران کار می‌کردند.مسلمانان، از جمله مقداد، عمار، زحمت بسیار کشیدند، حتی زنان نیز آن حضرت را یاری کردند و مسجد قبا تاسیس شد. فرشته وحی این آیه را در شأن مسجد قبا نازل کرد.«لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَی التَّقْوی مِنْ أَوَّلِ یَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِیهِ فِیهِ رِجالٌ یُحِبُّونَ أَنْ یَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ یُحِبُّ الْمُطَّهِّرِینَ» ؛ همانا مسجدی که از نخستین روز بر پرهیزگاری بنیاد شده است، سزاوارتر است که در آن به پای ایستی، مردانی در آن هستند که دوست دارند پاک شوند و خدا پاکیزگان را دوست دارد.چند نکته در ارتباط با مسجد قبا1-/ در خارج مسجد قبا مقابل در غربی آن، چاه آبی بود که آن را «بئر خاتم» می‌گفتند.می‌گویند: رسول خدا انگشتری داشت که اسم ایشان بر آن حک شده بود، و به جای مهر و امضاء نیز استفاده می‌شد. بعد از رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله این انگشتر در دست ابوبکر، سپس در دست عمر و بعد از او در دست عثمان بود و آن را یکی از نشانه های خلافت می دانستند. روزی