گلواژه‌های حج و عمره صفحه 545

(1)(2)

منا

مِنا نام محلی است در قسمت شرقی مکه، که میان مشعر الحرام و مکّه واقع شده و فاصله‌اش تا هر کدام شش کیلومتر است، محدوده منی از حدود جمره عقبه است تا وادی محسر که جزء حرم قرار دارد.امام صادق علیه السلام در مورد علت نام‌گذاری سرزمین منا فرمودند:

1- آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، ص 221.

2- سرزمین یادها و نشانه‌ها، ص 137.

جبرئیل بر حضرت ابراهیم وارد شد و از او خواست، آرزو و خواسته خود را مطرح نماید از این جهت این مکان را منا خوانده‌اند.مرحوم مجلسی در حدیث دیگری از علی بن موسی الرضا علیه السلام آورده است که آرزوی حضرت ابراهیم که خداوند به ایشان عنایت کرد، این بود که خداوند به جای اسماعیل امر به ذبح گوسفندی نماید. امام صادق علیه السلام فرموده‌اند: در زمان جاهلیت روزهای دهم، یازدهم و دوازدهم پس از انجام قربانی، تفاخرهای موهومی مطرح می‌شد و هر کس به نوعی بر سایر افراد فخرفروشی می‌نمود. خداوند متعال فرمود:«فَإِذا قَضَیْتُمْ مَناسِکَکُمْ فَاذْکُرُوا اللَّهَ کَذِکْرِکُمْ آباءَکُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِکْراً ...» و همچنین فرمود:«وَ اذْکُرُوا اللَّهَ فِی أَیَّامٍ مَعْدُوداتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِی یَوْمَیْنِ فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ وَ مَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ لِمَنِ اتَّقی وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّکُمْ إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ» ؛ چون از عرفات کوچ کردید، خدا را یاد کنید هم‌چون یاد کردن پدرانتان یا بیشتر، خدا را یاد کنید بعد از نماز به ذکر تکبیر و تکبیر آن است که بگویی خدا بزرگتر است، خدا بزرگتر است، معبودی جز خدا نیست، بر اینکه ما را هدایت کرد، خدا بزرگتر است، بر اینکه از چهارپایان به ما روزی داد.وسعت منااز «جمره عقبه» که حد نهایی مکه است تا آخر «وادی محسّر» از طرف مزدلفه 3525 متر است و این میدان وسیع و فضای مخصوص را منا می‌گویند.امام صادق می‌فرماید:«إِذَا أَخَذَ النَّاسُ مَنَازِلَهُمْ بِمِنًی نَادَی مُنَادٍ یَا مِنًی قَدْ جَاءَ أَهْلُکِ فَاتَّسِعِی فِی فِجَاجِکِ وَ اتْرَعِی فِی مَثَابِکِ وَ مُنَادٍ یُنَادِی لَوْ تَدْرُونَ بِمَنْ حَلَلْتُمْ لَأَیْقَنْتُمْ بِالْخَلَفِ بَعْدَ الْمَغْفِرَةِ» .