گلواژه‌های حج و عمره صفحه 558

-1

وادی مُحَسّر

«وادی محسّر» موضعی است بین منا و مزدلفه و آن سرزمینی است از سمت عرفه.امام صادق علیه السلام فرموده‌اند: «حَدُّ مَا بَیْنَ مِنًی وَ الْمُزْدَلِفَةِ مُحَسِّرٌ ...» ؛ به فاصله بین منا و مزدلفه محسر گفته می‌شود.همچنین آن حضرت در روایت دیگری می‌فرماید:«وَلایَجُوزُ لِلرَّجُلِ الإِفَاضَةُ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ ...»؛ جایز نیست کوچ کردن از مشعرالحرام قبل از طلوع خورشید.«معاویة بن عمار» از امام صادق علیه السلام روایت کرده است که آن حضرت فرمود:«إِذَا مَرَرْتَ بِوَادِی مُحَسِّرٍ وَ هُوَ وَادٍ عَظِیمٌ بَیْنَ جَمْعٍ وَ مِنًی وَ هُوَ إِلَی مِنًی أَقْرَبُ فَاسْعَ فِیهِ حَتَّی تُجَاوِزَهُ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله حَرَّکَ نَاقَتَهُ وَ قَالَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ لِی عَهْدِی وَ اقْبَلْ تَوْبَتِی وَ أَجِبْ دَعْوَتِی وَ اخْلُفْنِی فِیمَنْ تَرَکْتُ بَعْدِی هرگاه به وادی محسّر که سرزمین بزرگی بین جمع و منا است و به منا نزدیکتر است، رسیدی، به سرعت از آن بگذر، زیرا رسول خدا صلی الله علیه و آله ناقه‌اش را در آن به حرکت درآورد و فرمود: «بار خدایا! عهد و پیمانم را سلامت بدار و توبه‌ام را بپذیر و دعایم را اجابت کن و پس از من،

(2)(3)

-4

-5

1- نهج البلاغه، خطبه 234، «قاصعه»

2- شفاء الغرام باخبار البلد الحرام، ج 1، ص 578.

3- بحار، ج 99، ص 270.

4- اخبار مکه، ازرقی، ج دوم، ص 189 و 190.

5- من لا یحضره الفقیه، ج 2، صفحه 468.

مقدار حرکت در وادی محسّر، صد گام است.در علت نام گذاری این سرزمین به نام وادی محسر گفته شده است: «انه سمی محسراً لان فیل اصحاب الفیل حسر فیه ای اعیا» اصحاب فیل و سپاهیان ابرهه در همین نقطه به هلاکت رسیده‌اند و چون یاران ابرهه به خاطر این شکست حسرت خوردند، این وادی به محسر مشهور شد.حکم فقهی عبور از وادی محسرحضرت امام خمینی قدس سره می‌فرماید: اقوی جواز کوچ کردن از مشعرالحرام، بلکه استحباب آن است، کمی قبل از طلوع آفتاب «طلوع آفتاب روز عید قربان» به نحوی که قبل از طلوع آفتاب از وادی «محسر» تجاوز نکند و اگر تجاوز کرد گنهکار است ولی کفاره بر او نیست و احتیاط آن است که وقتی از مشعرالحرام حرکت کند که قبل از طلوع آفتاب وارد وادی محسر نشود. 4أ