گلواژه‌های حج و عمره صفحه 76

به پیغمبری مبعوث نمود؛ «کانَ رَسُولًا نَبِیّاً» و پنجاه سال آنان را به دین ابراهیم دعوت کرد و ایمان آوردند و چون عمرش به 130 سال رسید، درگذشت (1) و در کنار مادرش در حجر به خاک سپرده شد.

به روایت منابع اسلامی چون ساره از ابراهیم خواست هاجر و فرزندش را از او دور کند، وی اسماعیل علیه السلام و مادرش را به مکه برد و ایشان را در میان بیابان رها کرد. با رفتن ابراهیم تشنگی بر ایشان غلبه کرد، امّا جبرئیل آب زمزم را برای ایشان از زمین بیرون آورد، اسماعیل پای بر زمین نهاد و از آن محل آب بیرون جوشید. ابراهیم علیه السلام دوبار به دیدن هاجر و اسماعیل رفت، و هر دو بار به علت اینکه فرزندش به شکار رفته بود موفق به دیدار او نشد. چون ساره از هاجر و فرزندش خشنود نبود، هاجر با ابراهیم به مکه رفت، و زمانی که ابراهیم علیه السلام به بنای کعبه پرداخت، اسماعیل علیه السلام پدر را در این کار یاری داد (2).

اعراب خود را از ذریه اسماعیل علیه السلام و عبران را از اخلاف اسحاق می‌دانند. و نیز می‌گویند که حضرت محمّد صلی الله علیه و آله از اخلاف قیدار بنی‌اسماعیل بوده است. احتمالًا اعرابی که ساکن جزیره سینا، تا کرانه خلیج فارس بودند، از بنی اسماعیل به شمار می‌آمدند (3).

21

أ

اسماعیل «فرزند امام جعفر صادق علیه السلام»

«اسماعیل» از همه فرزندان امام صادق علیه السلام بزرگتر بود و نزد پدر محبوبیت زیادی داشت، به این سبب، جمعی از یاران آن حضرت معتقد بودند که پس از درگذشت حضرت، مقام امامت به وی منتقل می‌گردد. ولی او در حیات پدر از دنیا رفت و حضرت برای آن که جای شبهه‌ای برای کسی نماند، در مرگش تشریفات خاصی قائل شد، از جمله اینکه بر مرگ او جزع و بی‌تابی نمود و پا برهنه جنازه‌اش

1- سیره ابن هشام، ج 1- 2، ص 5.

2- وقتی اسماعیل 30 ساله شد، ابراهیم بار دیگر به مکّه آمد. در این زمان آنها با کمک یکدیگر خانه کعبه را تجدید کردند. به دنبال ساخته شدن خانه خدا» عرب‌های قبیله جرهم که در آن ناحیه زندگی می‌کردند و اسماعیل از میان آنان، همسری اختیار کرده بود، به توحید و خداپرستی گرویدند.

3- نسلی که از وی پدید آمد به عربهای عدنانی نامور هستند. عربهای عدنانی به این اعتبار که از نسل اسماعیل‌اند، در واقع عرب نیستند، از این جهت است که به آنها «مستعربه» یعنی عرب شده گویند. در برابر عدنانیها، قحطانها یا عربهای جنوبی هستند که به عرب اصیل یا عرب عاربه معروف‌اند. آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 42.