حج گنجینه اسرار صفحه 126

2. اعلام برائت در موسم حج‌

اشاره

بر اساس روایات، هنگامی آیات برائت سوره توبه، در سال نهم هجری نازل شد که رسول خدا(ص) قصد شرکت در مراسم حج را نداشت. زیرا در سال هشتم هجری که سال فتح مکه بود، پیامبر اکرم(ص) در مراسم حج، حضور یافته بود و تصمیم داشت که در سال آینده(سال دهم هجرت) نیز، حج به جا آورد که بعدها در تاریخ «حجة الوداع» نامیده شد.

از این رو، ناچار بود که شخصی را برای ابلاغ پیام الهی و اعلام برائت از مشرکان، در مراسم حج، اعزام نماید. بدین منظور، رسول خدا(ص) ابوبکر(خلیفه اول) را به حضور طلبید و آیات برائت را به وی سپرد تا در روز عید قربان در منا برای مردم و حج گزاران قرائت نماید.

پس از آن که ابوبکر(و همراهانش) برای انجام این امر، به راه افتادند، ناگهان وحی الهی توسط جبرئیل نازل شد و به پیامبر(ص) دستور داد: «لا یُؤَدّیها عَنکَ الّا انتَ او رَجُلٌ مِنکَ» یا «لا یُؤَدّی عَنکَ الّا انتَ او رَجُلٌ مِنکَ»؛ «این پیام را باید خودت یا کسی از خاندان تو به مردم برساند».

رسول خدا(ص) حضرت علی(ع) را به حضور طلبید و به او دستور داد که روانه مکه شود و آیات شریفه را از ابوبکر بگیرد و برای مردم در مکه قرائت نماید. علی(ع) به دستور حضرت پیامبر اکرم(ص) به همراه گروهی از یاران، روانه مکه گردید و سخن پیامبر(ص) را به ابوبکر رسانید. او نیز آیات را به علی(ع) داد و علی(ع) روانه مکه شد و در روز دهم ذیحجه، قطع‌نامه برائت را که مشتمل بر سوره برائت و یا به قولی سیزده آیه از سوره برائت و کلماتی چند از قول پیامبر اکرم(ص) در خصوص روابط آینده مسلمین و مشرکین بود، در منا اعلام کرد. (1)

می‌گویند هنگامی که ابوبکر از عزل خود، آگاه شد از همان جا به نزد رسول‌خدا(ص) بازگشت و عرض کرد: آیا درباره من آیه‌ای نازل شده؟ حضرت فرمود: «لا، الا خَیراً