حج گنجینه اسرار صفحه 143

اقدس الهی، آن‌چنان اهمّیت دارد که امام صادق(ع) در حدیثی، زائران خانه خدا را به دو گروه تقسیم می‌کند و می‌فرماید:

الحَجُّ حَجّانِ: حَجُّ لله وَ حَجُّ لِلنّاس، فَمَن حَجَّ للهِ کانَ ثَوابُهُ عَلَی اللهِ الجَنَّةَ وَ مَن حَجَّ لِلنّاسِ، کانَ ثَوابُهُ عَلَی النّاسِ یَومَ القیامَةِ. (1)

حج، دو گونه است: حج برای رضای خدا و حج برای جلب نظر مردم. پس هر کس برای خدا حج انجام دهد پاداش او از جانب خدا، بهشت است و هر کس برای مردم، حج گزارد، روز قیامت باید پاداش خود را از مردم بگیرد.

با توجه به نیت خالصانه(اخلاص در نیت) و پاداش معنوی آن است که امام‌صادق(ع) در بیانی دیگر فرمود:

مَن حَجَّ یُریدُ بِهِ اللهَ وَ لایُریدُ بِهِ رِیائاً وَلا سُمعَةً، غَفَرَ اللهُ لَهُ البَتَّةَ. (2)

هر کسی که خداجویانه، حج گزارد و برای خودنمایی و شنیدن مردم نباشد، بی‌گمان خدا او را می‌بخشد.

رسول خدا(ص) در یک تقسیم‌بندی، به عنوان نشانه‌های مردم آخر زمان، حجاج امّت خود را سه دسته کرده، می‌فرماید:

یَأتی عَلَی النّاسِ زَمانٌ یَکونُ فیه حَجُّ المُلوکِ نُزهَةً وَ حَجُّ الاغنیاء تِجارَةً وَ حَجُّ المَساکینِ مَسألَةً. (3)

زمانی بر مردم خواهدآمدکه حج زمام‌داران، تفریح، حج ثروتمندان، تجارت و حج فقیران، درخواست است.

انس بن مالک روایت کرده است که:

حَجَّ النَّبیُّ(ص) عَلی رَحلِ رَثٍّ وَ قَطیفَةٍ تُساوی اربَعَة دَراهِم او لا تُساوی، ثُمَّ قالَ: اللّهُمَّ حَجَّةً لا رِیاءَ لَها وَ لا سُمعَة. (4)

پیامبر خدا(ص) با وسایل کهنه و قطیفه‌ای که به چهار درهم می‌ارزید و یا به آن

1- ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص 126.
2- ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص 126؛ حج از میقات تا میعاد، صص 241- 240.
3- حج در قرآن وحدیث، ص 375.
4- بحارالانوار، ج 96 ص 120؛ سنن ابن ماجه، ج 2، ص 669؛ حج و عمره در قرآن و حدیث، ص 375.