حج گنجینه اسرار صفحه 166

در وطن است. فراوانی و خوبی زاد و توشه، بخشش به همراهان و خوش خلقی و شوخی بدون معصیت نیز نشانه‌های جوانمردی در سفر است. (1)

امام صادق(ع) نیز در حدیثی فرمود:

لقمان به فرزندش گفت: اگر با گروهی مسافرت کردی در کار خود و آنان، فراوان مشورت نما؛ در چهره آنان زیاد لبخند بزن؛ از خوراکی‌ها و توشه‌هایی که همراه داری بر آنان ببخش و با آنان کریمانه عمل کن؛ دعوت آنان را پاسخ بگو و اگر از تو یاری خواستند شهادت بده؛ هرگاه همراهان تو پیاده راه می‌پیمایند با آنان همراهی کن و اگر به کاری مشغول می‌باشند با آنها کار نما ...؛ سخن سالمندانی را که سنّ آنان از تو بیشتر است پذیرا باش و اگر تو را به چیزی امر نمودند پیروی کن و اگر چیزی از تو خواستند پاسخ مثبت بده و جواب منفی به آنان نده ... (2).

4. مواظبت بر اقامه نماز اوّل وقت‌

یکی از نکات مهمی که زائر خانه خدا در سفر حج باید به آن توجه جدّی نماید، مواظبت بر اقامه نماز اول وقت است؛ زیرا نماز، از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین واجبات الهی و از ارکان اساسی دین اسلام است. (3) بنابراین هر زائری باید این فریضه بزرگ را در اول وقت به جا آورد تا مبادا حضور در این سفر مقدس و پر برکت، سبب بی‌اعتنایی به اقامه نماز اول وقت گردد.

امام صادق(ع) در روایتی می‌فرماید:

اختَبِروُا اخوانَکُم بِخَصلَتَین فَان کانَتا فیهِم وَالّا فَاعزُب ثُمَّ اعزُب ثُمَّ اعزُب، المُحافَظَةِ عَلَی الصَّلَواتِ فی مَواقیتِها وَ البِرِّ بِالاخوانِ فی العُسرِ وَ الیُسر. (4)

برادران مسلمانتان را با دو خصلت بیازمایید، اگر این دو خصلت در آنها وجود داشت با آنان باشید، وگرنه جدا شو [سه بار فرمود] و آن دو خصلت: محافظت

1- وسایل الشیعه، ج 8، ص 320.
2- همان، ص 323؛ من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 194؛ حج در اندیشه اسلامی، ص 52.
3- وسایل الشّیعه، ج 1، ص 7.
4- وسایل الشّیعه، ج 8، ص 503.