حج گنجینه اسرار صفحه 175

امام صادق(ع) می‌فرماید: «انَّ اللهَ عَزّوَجَلَّ یُحِبُّ افشاءَ السَّلام» (1)؛ «خدای سبحان سلام کردن(آشکار سلام کردن) را دوست دارد».

در حدیثی دیگر نیز آن حضرت فرمود: «مِنَ التَّواضُعِ ان تُسَلِّمَ عَلی مَن لَقیتَ» (2)؛ «از نشانه‌های تواضع و فروتنی آن است بر کسی که با تو ملاقات و دیدار کند سلام کنی».

رسول خدا(ص) درباره اهمّیت و جایگاه سلام در مکتب اسلام تأکید کرده، می‌فرماید:

اولَی النّاسِ بِاللهِ وَ رَسوُلِهِ مَن بَدَءَ بِالسَّلام. (3)

نزدیک‌ترین و سزاوارترین مردم به خدا و رسول او کسی است که در سلام کردن، پیش بیفتند.

یعنی سعی کند که او اوّل سلام کند. سلام کردن به برادران مسلمان، آن‌چنان اهمّیت دارد که رسول خدا(ص) در حدیثی فرمود: «مَن بَدَأَ بِالکَلامِ قَبلَ السَّلامِ فَلاتُجیبوُه» (4)؛ «کسی که بدون سلام کردن، سخن آغاز کند، پاسخ او را ندهید».

همچنین از آن حضرت در معرفی عاجزترین و بخیل‌ترین انسان‌ها روایت شده است که فرمود:

انَّ اعجَزَ النَّاسِ مَن عَجَزَ عَنِ الدُّعا وَ انَّ ابخَلَ النّاسِ مَن بَخِلَ بِالسَّلام. (5)

عاجزترین مردم کسی است که از دعا و ارتباط برقرار کردن با خدا عاجز باشد و بخیل‌ترین مردم، کسی است که از سلام کردن به دیگران بخل ورزد.

سلام کردن به برادران مسلمان، از حقوق مسلّم آنها و بر عهده مسلمان است، و همانند سایر حقوق آنان باید ادا گردد؛ چنان‌که امام صادق(ع) درباره حقوق برادر مسلمان نسبت به برادر مسلمان دیگرش می‌فرماید:

لِلْمُسلِمِ عَلَی المُسلِمِ مِنَ الحَقِّ ان یُسَلِّمَ اذا لَقِیَهُ وَ یَعودَهُ اذا مَرِضَ وَ یَنصَحَ لَهُ اذا غاب ... (6)

1- وسایل الشیعه، ج 8، ص 438.
2- همان.
3- همان، ص 436.
4- همان؛ حج در اندیشه اسلامی، ص 56.
5- وسایل الشیعه، ج 8، ص 440.
6- همان، ص 545.