حج گنجینه اسرار صفحه 18

ابرهه و انتقال مناسک حج به یمن‌

موقعیت ممتاز کعبه و ریشه‌دار بودن مناسک حج، هر قبیله قدرتمند، جاه طلب و سلطه‌جویی را به وسوسه تسخیر این مرکز دل‌ها و مقصد آمال می‌انداخت و هر کدام پس از پیروزی، ضمن نصب بت ویژه خود و ایجاد بدعتی جدید، سعی بر آن داشتند که مراسم حج با شکوه‌تر و جذاب‌تر برگزار گردد.

در تمامی درگیری‌ها و زد و خوردها که بر سر حراست کعبه و تفاوت بت‌های ویژه و نوع پرستش آنها وجود داشت در یک جهت، متفق القول بودند و آن، اینکه برگزاری مراسم توحیدی حج، به زیان مقاصد و منافع تمامی آنان بوده، در نهایت، موجب زوال قدرت و نابودی مطامع آنها می‌باشد. چنان‌که هرگونه صدمه و زیان به اصل کعبه و مراسم حج، آنان را از بهره‌گیری سرشار از یک موقعیت رایگان که از گذشتگان به ایشان به ارث رسیده است محروم خواهد نمود.

پر کردن چاه زمزم توسط قبیله جرهم نیز نه به خاطر آن بود که با ایجاد مشکل آب، از حج ممانعت کنند، بلکه اقدامی برای نفی زمینه «سیادت» دیگران محسوب می‌شد.

علی رغم این تفکر سودجویانه، برای اولین بار، حادثه جدیدی در تاریخ جاهلی رخ داد و فرمانروای یمن بر آن شد که این موقعیت تاریخی را از مکه به یمن انتقال دهد و با حفظ اصل حج و جاذبه آن، محل برگزاری مناسک را تغییر دهد تا کلیه بهره‌های مادی و معنوی حاصل از مراسم حج، نصیب دربار ابرهه گردد. ابرهه به منظور تحقق‌بخشیدن به این آرزو، با سپاهی بزرگ برای ویران نمودن کعبه به سوی مکه حرکت کرد. او در این یورش از فیل‌های عظیم الجثه و سپاهیان ورزیده استفاده کرد و همه وسایل و ابزار ظاهری را فراهم آورد. اما با این همه تدارکات، به وسیله ابابیل و سجیل نابود شدند و این نقشه خطرناک و شوم عقیم ماند. (1) خداوند درباره این رویداد فرموده است:

(أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحابِ الْفِیلِ* أَلَمْ یَجْعَلْ کَیْدَهُمْ فِی تَضْلِیلٍ* وَ أَرْسَلَ عَلَیْهِمْ طَیْراً أَبابِیلَ*