حج گنجینه اسرار صفحه 36

معاویة بن عمار هم روایت کرده است: از امام صادق(ع) پرسیدم:

مردی بر ذمّه‌اش دین است، آیا حج بر ذمّه او(واجب) است؟ امام فرمود: بلی! حجة الاسلام بر کسانی از مسلمین که توانایی راه رفتن دارند، واجب است. زیرا اکثر کسانی که با رسول خدا(ص) حج گزارده‌اند، پیاده‌ها بودند. (1)

همچنین در روایتی آمده است:

سُئِلَ الصّادقُ(ع) عَن رَجُلٍ ذی دَینٍ یَستَدینُ وَ یَحُجُّ؟ فَقالَ: نَعَم، هُوَ اقضی لِلدَّین. (2)

از امام صادق(ع) پرسیدند: مرد بدهکار، از مردم وام [قرض] می‌گیرد و به حج می‌رود، آیا این عمل او رواست؟ امام فرمود: بلی! زیرا حج، بهترین وسیله برای ادای دین است.

یکی از نکاتی که باید تأمل گردد، این است که علّت تقدّم ذکر حجاج پیاده بر سواره، در قول خدای تعالی:(وَ أَذِّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ یَأْتُوکَ رِجالًا وَ عَلی کُلِّ ضامِرٍ یَأْتِینَ مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ)(حج: 27) چیست؟ در این باره دو علّت ذکر شده است:

یک- مقام حجاج پیاده، در پیشگاه خداوند متعال افضل است، زیرا رنج سفر را بیشتر تحمّل کنند. چنان‌که در روایتی از رسول خدا(ص) آمده است:

لِلحاجِّ الرّاکِبِ بِکُلِّ خُطوَةٍ تَخطوُها راحِلَتُهُ سَبعوُنَ حَسَنَة وَ لِلحاجِّ الماشی لِکُلِّ خُطوَةٍ یَخطُوها سَبعُ مِائَةِ حَسَنةٍ مِنْ حَسَناتِ الحَرَم. قیلَ: وَ مَا حَسَناتُ الحَرَم؟ قالَ: الحَسَنَةُ بِمِأَةِ الفٍ حَسَنة. (3)

برای حج‌گزاری که سواره حج به جا آورد، در برابر هر گامی که مرکب او بر می‌دارد، هفتاد حسنه و پاداش دارد، اما برای کسی که پیاده، حج گزارد، هر گامی که بر می‌دارد، هفتصد حسنه از حسنه و پاداش حرم داده می‌شود. پرسیدند: ای رسول خدا(ص) حسنه و پاداش حرم چیست؟ حضرت فرمود: پاداش و

1- الاستبصار، ج 2، ص 140.
2- الفقیه، ج 2، ص 143.
3- مجمع البیان، ج 7، ص 129؛ تفسیر الکبیر، ج 23، ص 70؛ سنن الکبری، ج 6، ص 447.