حج گنجینه اسرار صفحه 69

چشم ظاهری قابل مشاهده نیست ... و ما در این طواف خود را به قدر امکان با فرشتگان مقرب شبیه می‌سازیم که «مَن تَشَبَّهَ بِقَومٍ فَهُوَ مِنهُم»؛ «هر کس شبیه به قومی شود از آن قوم می‌گردد». (1)

4. فلسفه هفت شوط طواف‌

یکی از نکاتی که باید به آن بیندیشیم فلسفه و راز و رمز عدد هفت، در بسیاری از اعمال و مناسک حج است. زیرا طواف دور خانه خدا هفت دور است و میان صفا و مروه، باید هفت دور سعی کرد و به هر جمره‌ای باید هفت سنگ زده شود. اگر کسی گرفتار اخلال در حج شود، باید پس از بازگشت به وطن هفت روز، روزه بگیرد (2)، و ارکان حج نیز هفت چیز معرفی شده است. هم‌چنین محرمات احرام، به طور کلی هفت چیز شمرده شده است. (3) از این رو، این پرسش مطرح است که فلسفه و راز عدد هفت(هفت شوط) در طواف چیست؟

بر اساس روایات، تعیین هفت شوط در طواف، همراه با حکمتی است که خداوند متعال در آن قرار داده است. چنان‌که ابوحمزه ثمالی روایت کرده: «از امام زین‌العابدین(ع) پرسیدم علت اینکه طواف، هفت دور تعیین شده است چیست؟» امام(ع) فرمود:

لَانَّ اللهَ تَبارَکَ وَ تَعالی قالَ: لِلملائکة:(إِنِّی جاعِلٌ فِی الأَرْضِ خَلِیفَةً) فَرُدُّوا عَلَی اللهِ تَبارَکَ وَ تَعالی وَ قالُوا:(أَ تَجْعَلُ فِیها مَنْ یُفْسِدُ فِیها وَ یَسْفِکُ الدِّماءَ) قال اللهُ:(إِنِّی أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ).

خداوند به فرشتگان فرمود: من در روی زمین، جانشین و حاکمی قرار خواهم داد. آنان گفتند: آیا کسی را در زمین قرار می‌دهی که فساد و خون‌ریزی می‌کند؟ پروردگار متعال فرمود: من حقایقی را می‌دانم که شما نمی‌دانید.

آن‌گاه خداوند که هیچ‌گاه فرشتگان را از نور خود محروم نمی‌کرد، هفت هزار سال

1- مناسک حج، امام خمینی(ره)، ص 24.
2- بقره: 196.
3- المحجة البیضاء، ج 2، صص 161- 162.