حج گنجینه اسرار صفحه 73

هروله می‌گویند. (1)

در بیان فلسفه هروله امام صادق(ع) فرموده است:

صار السَّعی بَینَ الصَّفا وَالمَروَة لَانَّ ابراهیمَ عُرِضَ لَهُ ابلیس فَامَرَهُ جَبرَئیل(ع) فَشَدَّ عَلَیهِ فَهَرَبَ مِنه، فَجَرَت بِهِ السُّنَّه؛ یعنی الهَروَلَة. (2)

سعی بین صفا و مروه از آن جهت واجب گردید که در این مکان، ابلیس بر حضرت ابراهیم(ع) ظاهر شد و جبرئیل به آن حضرت دستور داد تا ابراهیم(ع) باشتاب به سوی ابلیس حرکت کند(ابلیس) نیز فرار کرد. این دویدن ابراهیم به عنوان سنّت «هروله» مقررگردید.

برخی نیز در فلسفه هروله در سعی گفته‌اند:

هاجر با فرزند خود اسماعیل، کنار بیت الله الحرام ساکن شدند. پس از اتمام آبی که همراه آنان بود، هاجر فاصله بین کوه صفا و مروه را که حدوداً 5/ 766 ذراع، برابر با 5/ 377 متر بود، هفت بار در جست‌وجوی آب طی کرد. قسمتی از این مسیر را که امروزه(با چراغ سبز) روشن است با اضطراب شدیدی که ناشی از نگرانی نسبت به وضع فرزند خود بود می‌گذشت ودر اصطلاح «هروله» می‌کرد. از این رو هروله در سعی صفا و مروه به عنوان سنّت ادامه یافت. (3)

ابن عباس می‌گوید: «نخستین کسی که میان صفا و مروه دوید، مادر اسماعیل(هاجر) بود و به دنبال هفت مرتبه رفت وآمد هاجر، بین صفا و مروه، سعی، سنّت گردید». (4)

9. فلسفه تقصیر

گرچه در ظاهر، عمل تقصیر کاری ساده به نظر می‌رسد و ممکن است فلسفه آن نظافت و بهداشت ظاهری تلقی گردد، اما در عین حال، برای تقصیر هم اسراری بسیار ذکر شده که به برخی از آنها اشاره می‌گردد:

1- لغت‌نامه دهخدا، ج 14، ص 20743؛ فرهنگ عمید، ص 1086؛ حج از میقات تا میعاد، ص 143.
2- علل الشرایع، ج 2، ص 432.
3- تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، اصغر قائدان، ص 79.
4- قصص الانبیاء من القرآن و الاثر، حافظ بن کثیر الدمشقی، ص 135.