حج گنجینه اسرار صفحه 80

عبادت، بندگی، اطمینان، تقوا، راز و نیاز، دعا و تضرع که همه آنها را باید در این شب و از این سرزمین فرا گرفت. از این رو، وقوف در مشعر نیز فلسفه و اسرار فراوانی دارد که در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌گردد:

الف) پاک شدن از گناهان‌

امیرالمؤمنین(ع) در پاسخ به این پرسش‌که چرا مشعرالحرام در حرم قرار داده شد- و فلسفه وقوف در آن چیست؟- فرمود:

زیرا خداوند به زائران، اجازه ورود داده و آنان را در آستانه در دوم [خانه کعبه] نگهداشته است. چون ناله‌ها و تضرعشان طول بکشد به آنان اجازه می‌دهد که قربانی خود را پیش آورند [جهت نزدیکی به خداوند قربانی کنند] و چون آلودگی خود را رها سازند و از گناهان- که بین آنان و خدا حجاب بود- پاک شوند به آنان اجازه دهد که با پاکی، به زیارت خانه خدا بیایند. (1)

نزدیک به همین مضمون از امام صادق(ع) روایت شده است:

حجاج، سپس از باب اول [عرفات] گذشته، به باب دوم که مزدلفه باشد، می‌رسند. به جهت کثرت دعا و تضرع و کوشش‌های بسیار آنان، خداوند آنها را مورد رأفت خود ساخته، امر می‌کند که برای تقرب، قربانی کنند و با انجام قربانی و تراشیدن سر و ناخن گرفتن، خود را از گناه پاک می‌سازند، آن‌گاه است که خداوند به آنان اجازه زیارت خانه خود را می‌دهد. (2)

ب) آشنایی قلبی با شعار تقوا

یکی از فلسفه‌های وقوف در مشعر این است که حج‌گزار، پیش از تشرف به خانه خدا، قلب خویش را با شعار تقوای الهی و ایمان به خالق جهان، آشنا و آمیخته سازد. چنان‌که امام سجاد(ع) بر این امر مهم، در حدیث معروف شبلی تصریح فرموده است:

فَعِندَما مَرَرتَ بِالمَشعَرِ الحَرامِ نَوَیتَ انَّکَ اشعَرتَ قَلبَکَ اشعارَ اهلِ التَّقوی وَالخَوفِ للهِ عَزَّوَجَلّ. (3)

1- فروع الکافی، ج 4، ص 224؛ حج و عمره در قرآن و حدیث، ص 343؛ تهذیب الاحکام، ج 5، ص.
2- انوار البهیة فی تواریخ الحجج الالهیّة، شیخ عباس القمی، ص 137.
3- مستدرک الوسائل، ج 10، ص 166.