حج گنجینه اسرار صفحه 85

به سوی عقبه سنگ می‌اندازی، اما در واقع سنگ را بر چهره شیطان می‌زنی و پشت او را با این کار می‌شکنی، زیرا خواری و مقهوریت شیطان جز با تعظیم و امتثال امر الهی و به مجرد فرمان او- بی آن‌که عقل و نفس در آن دخالتی کند- حاصل نمی‌شود. (1)

بدین ترتیب، در رمی جمرات و پرتاب سنگ به سوی شیطان، معانی فراوانی نهفته است که ذیلًا به آنها اشاره می‌گردد:

یک- زائر خانه خدا که به شیطان زمان حضرت ابراهیم(ع) سنگ می‌زند حتماً باید به شیطان زمان خود نیز سنگ‌ها بزند.

دو- حج‌گزاری که به جای شیطان سنگ می‌زند، باید به خود شیطان، سنگ‌ها بزند.

سه- زائری که در رمی جمرات سنگ می‌زند، باید سنگ‌ها را پرتاب کند؛ یعنی در برابر شیطان(دشمن) حالت تهاجمی داشته باشد.

چهار- حج‌گزار باید یقین کند که شیطان را رمی کرده است، شک و گمان فایده‌ای ندارد و تا یقین نکرده است که ابلیس را زده، از مبارزه و تهاجم علیه او دست برندارد.

پنج- سنگ زدن، باید تکرار گردد(هفت بار باشد) و معنای آن این است که در مبارزه با شیطان، یک هجوم کافی نیست، چون او خنّاس است و با رفت و آمدهای پی‌درپی و چهره‌های گوناگون و زمان‌های مختلف، آهسته آهسته، آن قدر وسوسه خود را تکرار می‌کند تا موفق شود و چنین شیطانی، با یک بار پرتاب سنگ از بین نمی‌رود. از این رو، حج‌گزار باید هجوم خود را علیه او تا نابودی کامل تکرار کند.

شش- حضور شیطان در سرزمین مکه و منا، آن هم در کنار حضرت ابراهیم(ع) به ما می‌آموزد که شیطان همه جا هست و از هیچ کس دست بر نمی‌دارد. از طرفی فاصله‌هایی که در مورد پرتاب سنگ‌هاست، به هم نزدیک است و شاید معنایش این باشد که شیطان زود به زود، به سراغ انسان می‌آید، پس حج‌گزار نیز، هر لحظه، باید آماده مبارزه علیه شیطان باشد. (2)