حج گنجینه اسرار صفحه 87

قُربانَ هابیل وَ رَدَّ قُربانَ قابیل. (1)

علت و فلسفه قربانی چیست؟ فرمود: همانا به محض اینکه قطره‌ای از خون قربانی بر زمین بریزد، موجب آمرزش گناهان صاحبش می‌شود. زیرا خدای تعالی می‌داند کسی که دارای تقواست و ایمان به غیب دارد، قربانی را با اخلاص و انقیاد امر پروردگار خود انجام می‌دهد. خدای عزّوجلّ می‌فرماید: چیزی از گوشت‌ها و خون‌های قربانی به خدا نمی‌رسد و آنچه به او می‌رسد، تقوا و پرهیزگاری شماست. بنگر، چگونه خدا قربانی هابیل را قبول فرمود و قربانی قابیل را رد نمود.

ج) تقرب به خدا و آزادی از جهنم‌

مرحوم فیض، در این باره فرموده است:

اما کشتن قربانی؛ بدان که، آن مایه تقرب به حق تعالی و راه امتثال امر اوست و باید قربانی را کامل به جا آوری و امید داشته باشی که حق تعالی در برابر هر جزئی از آن، جزئی از وجود تو را از آتش دوزخ آزاد می‌گرداند و به همین‌گونه وعده داده‌اند. و هر قدر قربانی بزرگ‌تر و اجزای آن کامل‌تر باشد، رهایی اجزای بدنت از آتش بیشتر و کامل‌تر خواهد بود. (2)

شاید هم اشاره به همین علت باشد که رسول خدا(ص) در حدیثی می‌فرماید:

استَفرِهُوا ضَحایاکُم فَانَّها مَطایاکُم عَلَی الصِّراطِ. (3)

قربانی‌های خود را نیکو و بی عیب(سالم و فربه) انتخاب کنید؛ زیرا آنها به منزله مرکب سواری شما در عبور از صراط است.

د) کشتن هوای نفس‌

یکی از فلسفه‌ها و رازهای قربانی، کشتن هوای نفس و آزمندی و طمع است. چنان‌که امام صادق(ع) در این باره فرموده است: «وَ اذْبَحْ حَنجرَةَ الْهَوَی وَ الطَّمَعِ عِندَ الذَّبیحَة ...» (4)؛ «هنگامی که خواستی ذبح قربانی کنی، حلقوم هوا و طمع

1- علل الشرایع، ج 2، ص 437؛ راهنمای حرمین شریفین، ج 4، ص 135.
2- المحجة البیضاء، ج 2، ص 204؛ راه روشن، ص 282.
3- علل الشرایع، ج 2، ص 438.
4- مصباح الشریعه، ص 118.