حج گنجینه اسرار صفحه 91

17. فلسفه وقوف در منا

اشاره

گر چه سرزمین منا، از مشاعر مقدس سه‌گانه است، اما از نظر جغرافیایی، دره‌ای است کوهستانی که نه جایی برای دیدار است و نه مرکز مهمی برای تجارت و نه گردشگاهی برای تفریح و نه آبادی برای زندگی، پس باید اندیشید که چرا باید سه روز در دره خشک منا ماند و علت وقوف در آن چیست؟ ممکن است در وقوف به منا، راز و فلسفه‌های زیادی نهفته باشد، ولی ما در اینجا با بررسی کلمات ائمه معصومین(ع) تنها به ذکر دو فلسفه اکتفا می‌نماییم:

الف) بهره مندی از عنایت خداوند

به نظر می‌رسد که یکی از فلسفه‌های مهم وقوف در منا این است؛ اینک که حج‌گزار، با انجام وقوف، برنامه‌ها و مناسک حج را با موفقیت به پایان رسانده، زمینه بهره‌مندی خویش را از عنایت خاصه خداوند فراهم ساخته است. زیرا پایان یافتن برنامه‌های حج، مرحله گرفتن اجر و پاداش(اخذ نتیجه کار) است.

در واقع پایان یافتن برنامه‌های حج، رسیدن به کمال و معنویت و پاک شدن از گناهان و برآورده شدن تمام خواسته‌های زائر است. چنان‌که امام سجاد(ع) در این باره فرموده است:

... فَنَوَیتَ عِندَ ما وَصَلتَ مِنی وَ رَمیتَ الجِمارَ انّکَ بَلغَتَ الی مَطلَبِکَ وَ قَد قَضی رَبُّکَ لَکَ کُلَّ حاجَتِکَ ... (1)

آیا هنگام رسیدن به منا و رمی جمرات، این توجه را داشتی که باید به نتیجه کار و غایت اعمال رسیده باشی و خداوند تمام حوایج تو را برآورده و خواسته‌هایت را عطا فرموده باشد؟

بدین ترتیب، کسی که از عنایت خداوند بهره‌مند گردد، به مرحله‌ای از کمال خواهد رسید که مردم از دست و زبان او در امان باشد. چنان‌که از بخش دیگری از سخنان امام علی(ع) در حدیث شبلی استفاده می‌گردد که حج‌گزار، با رفتن به منا، به پایه‌ای از کمال برسد که بندگان خدا از دست و دل و زبانش آسیب نبیند. «نَوَیتَ انَّکَ آمَنتَ