حج گنجینه اسرار صفحه 94

فصل اول: بعد معنوی حج‌

اشاره

یکی از ابعاد مهم حج، بعد معنوی و روحانی آن است. حج‌گزار در مناسک حج با بهره‌گیری از این بعد سرنوشت ساز حج، خود را از تعلّقات و وابستگی‌های مادّی خارج ساخته، خودش را به مقام قرب الهی پیوند می‌دهد. این بعد از حج از سه جهت عبادی، اخلاقی و معرفتی تأثیرگذار است که هر یک از دیگری، مهم‌تر و پرسودتر است که هر یک را جداگانه مورد بررسی قرار خواهیم داد.

1. بعد عبادی حج‌

روح عبودیت در حج، بیش از هر عبادتی متجلی است و قالب‌های ظاهری مناسک حج، بیش از هر عبادتی از آن بهره وافی دارد. مراسم حج و زیارت خانه خدا، از مهم‌ترین عبادات الهی، بزرگ‌ترین شعار اسلام و ارزشمندترین اعمال قرب به خدا (1) و ارکان دین (2) به شمار می‌رود. حج، مهمانی خدای تعالی، مایه جلب رحمت الهی، عامل خودسازی و پاکی از گناهان، وسیله خضوع و تذلّل انسان در پیشگاه حق (3) و یادآور نام و یاد خداست. (4)

خداوند در قرآن دو تعبیر در خصوص حج دارد:

الف) درباره وجوب حج فرموده است:

1- جواهر الکلام، ج 17، ص 214.
2- همان.
3- وسایل الشیعه، ج 8، ص 7.
4- همان.