حج گنجینه اسرار صفحه 99

مادّی و امتیازهای ظاهری و لباس‌های رنگارنگ و پوشش‌های گوناگون و زر و زیور، بیرون می‌برد. با تحریم لذّت‌ها و پرداختن به خودسازی که از وظایف انسان محرم است، او از جهان ماده، جدا می‌شود و در عالمی از نور و معنویت و صفا و روحانیت فرو می‌رود. این مراسم کسانی را که در حال عادی، بار سنگین امتیازات موهوم، درجه‌ها و مدال‌ها را بر دوش خود احساس می‌کنند، یک مرتبه سبک بار و راحت و آسوده می‌کند.

بدون شک، مراسم حج که یکی پس از دیگری شروع می‌شود، علاقه‌های معنوی انسان را با خدایش لحظه به لحظه محکم‌تر و رابطه‌های او را نزدیک‌تر و قوی‌تر می‌سازد؛ او را از گذشته تاریک و گناه آلودش بریده، به آینده روشن و پر از صفا و نور پیوند می‌دهد.

علاوه بر آن، توجّه به این حقیقت که مراسم حج در هر قدم یادآور خاطرات ابراهیم بت شکن، اسماعیل ذبیح الله و مادرش هاجر است و مجاهدت‌ها، گذشت‌ها و ایثارگری‌های آنان را لحظه به لحظه در برابر چشم انسان مجسّم می‌کند، تحول روحی حج‌گزار را بیشتر می‌کند. همچنین توجّه به این نکته که سرزمین مکّه عموماً و مسجدالحرام و خانه کعبه و محل طواف، خصوصاً یادآور خاطرات رسول خدا(ص) و پیشوایان بزرگ و مجاهدت‌های مسلمانان صدر اسلام است، این تحوّل تاریخی، عمیق‌تر می‌گردد، به گونه‌ای که در هر گوشه‌ای از مسجد الحرام و سرزمین مکّه، انسان چهره پیامبر(ص) و علی(ع) و سایر پیشوایان اسلام را می‌بیند و صدای آوای حماسه‌های آنها را می‌شنود.

بدین ترتیب، همه این موارد دست به دست هم می‌دهد و زمینه یک انقلاب اخلاقی را در دل‌های آماده فراهم می‌سازد و به گونه‌ای توصیف ناشدنی، ورق زندگانی انسان را برگردانده، صفحه نوینی را در حیات او آغاز می‌کند. (1)

از این رو، در روایات اسلامی به نقل از امام باقر(ع) آمده است:

مَن امَّ هذَا البَیتَ حاجّاً او مُعتمِراً مُبَرَّاءً مِنَ الکِبرِ، رَجَعَ مِن ذُنُوبِهِ کَهَیئَةِ یَومٍ وَلَدَتهُ امُّه. (2)

کسی که به نیت حج و یا عمره به زیارت این خانه بیاید و از کبر، مبرّا باشد،