ضیافت الهی صفحه 69

ص: 80

1- 1. نک: «اصول کافی» ج2، ص591.
2- 2. نک: «بحار الانوار»، ج40، ص153؛ ج46، ص134؛ ج64، ص321؛ «ارشاد القلوب»، ج1، ص124.
3- 3. «بحار الانوار»، ج50، ص134؛ ج66، ص306.

مردن باعث بیداری آنها می شود. شدت و سکرات مرگ آنها را به خود می آورد و بیدار می کند و یک مرتبه چشم باز می کنند می بینند که تمام وسایل و بساط زندگی به هم ریخته است. غافل شدن بد دردی است. غفلت سرمایه سوز است. خیلی تأکید کرده اند که یکی از موجبات غفلت، فراموشی است. انسان باید بین خوف و رجا باشد. زیرا از یک طرف انسان را خلق کرد با جنبه: مِنْ حماءٍ مسنون(1) که در سوره سجده و حجر اشاره شد و «خلقتُهُ من طین» و از طرف دیگر انسان را خلق کرد با جنبه: «لقد خلقنا الانسانَ فی اَحْسَنِ تقویم».(2)

در میان این گیر و دار دائما در حال کنش و واکنش و عمل و عکس العمل است. اگر متوجه آن اول خلقت خود نباشد و آن را فراموش کند، انسانی متکبر و خودخواه می شود. برای همین در قرآن شریف فرمود: «فلینظر الانسانُ مِمَّ خُلِق. خُلق مِنْ ماءٍ دافق یخرج من بین الصلب والترائب».(3)

چرا تکبر؟

علی علیه السلام در روایتی فرمود: «عجبتُ مِنْ اِبنِ ادَمَ اَوَّلُهُ نُطْفَهٌ و آخرهُ جیفه کیفَ یتکبر؛(4) من از این فرزند آدم تعجب می کنم که اولش