- 1- سخن ناشر 1
- 3- چرا عبادت؟ 2
- 2- نماز، عبادتی بزرگ 2
- 4- ریشه های عبادت 2
- 7- شرایط صحّت عبادت 7
- 6- عبادت، در ترازوی سنجش 7
- 8- شرایط کمال عبادت 12
- 11- نیّت 20
- 12- راه رسیدن به اخلاص 22
- 13- نشانه های اخلاص 23
- 14- تکبیر 25
- 15- قرائت 26
- 16- رکوع 32
- 17- سجود 33
- 18- ذکر سُبْحانَ اللّه 34
- 19- قنوت 35
- 20- تعقیبات نماز 36
- 21- نماز جماعت 38
- 22- عدالت پیشنماز 39
- 23- نماز باران 41
- 24- نماز عید 42
- 25- نمازهای نافله 43
امیرالمؤمنین علیه السلام در این زمینه، ضابطه و ملاک جالبی به دست ما داده است. می فرماید:
«لِلْمُرائِی ثَلاثُ عَلاماتٍ: یَکْسِلُ اِذا کانَ وَحْدَهُ یَنْشِطُ اِذا کانَ فِی النّاسِ وَ یَزیدُ فِی الْعَمَلِ اِذا کانَ اُثنِیَ وَ یَنْقُص اِذا ذُمَّ»(1)
ریاکار، سه علامت دارد: اوّل آنکه وقتی تنهاست، با کسالت و بی حالی عمل می کند. دوّم آنکه در حضور مردم، نشاط می ورزد. سوّم آنکه اگر تعریفش کنند، می افزاید و اگر ملامتش کنند، می کاهد.
5 . یگانگی ظاهر و باطن
از نشانه های دیگر خلوص، همگونی ظاهر و باطن است. عملش در ظاهر با نیّتش در باطن یکسان باشد. گندم نمای جو فروش نباشد، و همان باد که نشان می دهد، «بود» و «نمود»ش یکی باشد.
علی علیه السلام فرموده است: «مَنْ لَمْ یَخْتَلِفْ سِرُّهُ وَ عَلانِیَتُهُ وَ فِعْلُهُ وَ مَقالَتُهُ، فَقَدْ اَدّیَ الاَمانَهَ وَاخْلَصَ الْعبادَه».(2) کسی که ظاهر و باطنش و نهان و آشکارش و رفتار و گفتارش با هم اختلاف نداشته باشد، او امانت الهی را ادا کرده و عبادت و بندگی را خالص ساخته است. نشانه های دیگری هم برای اخلاص وجود دارد که به همین قدر، بسنده می شود.
آنکه اخلاص دارد، نورانیتی در دل، توفیقی در عمل، پاداشی در دنیا و آخرت، عاقبت بخیری و خوش نامی، محبوبیّت و نام نیک خواهد داشت. این وعده الهی است که پاداش نیکوکاران خالص و بندگان مخلص ضایع نمی شود.
پس نمازی بخوانیم، با اخلاص و توجّه به خدا.
نمازی که خواندنش، یک دعای مستجاب دارد.(3)
نمازی که به انتظار نشستن برای آن، خود عبادت است.(4)
نمازی که از انفاق خانه ای پر از طلا بهتر است.(5)
نماز بخوانیم، و حق آن را ضایع نکنیم، در انجام آن سستی و کاهلی نکنیم، گاه و بیگاه، ترک نکنیم، به خاطر مشغولیات دیگر، آن را عقب نیندازیم.
نماز اوّل وقت و به جماعت را فراموش نکنیم. که ... یاد خدا بزرگ تر از هر چیز است: «وَلَذِکْرُ اللَّهِ أَکْبَرُ»(6)
14- تکبیر
راز نماز » تکبیر
«اللّهُ اکبر»
خدا بزرگ تر است. بزرگ تر از هر چه به وصف آید و در ذهن و زبان بگنجد. بزرگ تر از آنچه می گویند و می خوانند و می شناسند.
بزرگ تر از فکر و خیال و اندیشه ما و در واقع بزرگ تر از آنکه با دیگران مقایسه شود