راز نماز (برای جوانان) صفحه 30

البتّه راه مستقیمِ الهی و حرکت در مسیر خدا طبق شرایط و مقتضیات، متفاوت می شود و «تکلیف»، کارهای گوناگونی از ما می طلبد. وظیفه ما در زمان های مختلف و نسبت به اشخاص گوناگون فرق می کند.

پس گاهی تشخیص راه مستقیم دشوار است و حرکت در آن دشوارتر. راهی است باریک و لغزنده و پر خطر، که یک لحظه غفلت، انسان را به جهنم گناه و فساد و سقوط می افکند. از این رو، باید از خدا راهنمایی خواست، که هم راهشناس است و هم راهنما. و هم رهنمایانی فرستاده که از راه به بیراهه نیفتیم و در فکر، عمل، اخلاق، وظایف اجتماعی - سیاسی، روش رفتار در خانواده و جامعه، راه دخل وخرج، حشر ونشر، رفت و آمد، معاشرت و

داد و ستد، از صراط مستقیمی که خدا می خواهد و می پسندد، دور نشویم.

راه مستقیم، راه اعتدال و میانه روی و دوری از افراط و تفریط است. حتّی در عبادت، اعتدال امر مطلوبی است.(87)

امام عسگری علیه السلام در تفسیر «اهدنا الصّراط المستقیم» می فرماید: نمازگزار با بیان این جمله می گوید: راه مستقیم، راهی است که از کوته فکری بالاتر و از بلندپروازی و غلوّ، پایین تر باشد.

و امام صادق علیه السلام می فرماید:

راه مستقیم، راهی است که انسان را به محبّت خدا و دین او سوق می دهد و از هواپرستی و پیروی از سلیقه ها و آرایِ شخصی در دین، باز می دارد.(88)

راه مستقیم، دوری از کوتاهی و زیاده روی است. رهرو این راه نه از فرط آرزو به طمع می افتد، نه از شدّت طمع به حرص گرفتار می شود. نه هنگام یأس از تأسف می میرد، نه وقت ناراحتی اسیر طوفان خشم می شود. نه هنگام شادی بدمستی می کند، نه تموّل او را یاغی می سازد و نه ناگواری ها او را به شِکوِه وامی دارد ...(89)

پس این که راه مستقیم و روش عادلانه چیست، این را هم باید از دین آموخت و توفیق آن را از خدا طلبید.

«صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ»

راه مستقیمی که در آیه قبل، از خدا خواستیم، در این آیه کمی توضیح داده شده است: راه کسانی که بر آنها نعمت دادی، نعمت هدایت وتوفیق، نعمتِ علم، جهاد، شهاد ورهبری دینی.

قرآن کریم، «پیامبران»، «صدیقان»، «شهیدان» و «صالحان» را از کسانی دانسته که خداوند به آنان نعمت عطا کرده است: