راز نماز (برای جوانان) صفحه 32

خدایی که «صمد» است، بی نیاز است وهمه نیازمندان به او توجّه می کنند. از ویژگی های آدمی همچون خواب، خوراک، غفلت، خستگی، زاد، ولد، ترس و... به دور است. نه جسم است نه مثال. نه مکان وزمان دارد و نه شکل ومحدودیّت...(1)

برخلاف مسیحیان که «عیسی» را فرزند خدا می پندارند و مشرکان که فرشتگان را دختران خدا می شناسند، خدای متعال بی زاد و ولد است. نه فرزندی دارد، نه فرزند کسی است.

و هیچ چیز شبیه او نیست. و هیچ کس و هیچ قدرت، همتای او نیست: «لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْ ءٌ»(2)

حمد و سوره را که می خوانیم، رو به قبله ایم، بدنمان آرام است، فکرمان به یاد خداست، احساس مان، عبودیت و بندگی است، حالت قلبی مان خشوع و نیاز و توجّه. خود را در محضر خداوند می بینیم. تواضع، بر دل و جانمان و بر اندام و نگاه و صدایمان حاکم است.

عبدی در برابر معبود، آفریده ای در آستان آفریدگار، نیازمندی در پیشگاه بی نیاز. راستی اگر چنین حالت و احساسی پدید آید امکان دارد در نماز، دل به جای دیگر رود و حواس از یاد خدا غفلت کند؟

رسول خدا صلی الله علیه وآله کسی را دید که در حال نماز، با ریش خود بازی می کرد، فرمود: اگر توجّهش به نماز بود و قلبش خشوع داشت، چنین نمی کرد! ...(3)

16- رکوع

راز نماز » رکوع

عظمت پروردگار انسان را به رکوع و کرنش وامی دارد و خدایی او، بنده را به تواضع. رکوع، خم شدن در برابر عظمت او و اظهار بندگی و طاعت اوست .

تا حدّی خم می شویم تا دست ها به زانو برسد. گردن را می کشیم، یعنی آماده ایم که سر در راهت بدهیم.

خم می شویم، یعنی کبریایی تو ما را به تعظیم وامی دارد و در برابر عظمت و یگانگی تو، الفِ قامت مان دال می شود و سرو قامتمان می شکند.

رکوع، ادبِ عابد است و سجود قرب او. کسانی به خدا نزدیک تر می شوند که در اظهار ادب کوتاهی نکرده باشند.(99)

علی علیه السلام، آن قدر رکوع طولانی داشت که عرق از ساق پایش جاری و زیر قدم مبارکش تر می شد.(100)

امام صادق علیه السلام بیش از سی مرتبه، در رکوع و سجود، ذکر خدا را تکرار می کرد.

رکوع، از رکن های نماز است. اگر به عمد یا اشتباه فراموش شود، نماز باطل است. در هر رکعت یک رکوع واجب است، مگر در نماز آیات که در هر رکعت پنج رکوع دارد. و نماز میّت که بی رکوع است.