راز نماز (برای جوانان) صفحه 36

1- 110) طه، آیه 130غافر، آیه 55 ؛ طور، آیه 48.

2- 111) توحید صدوق، ص 312.

بهترین نماز آنست که قنوت طولانی داشته باشد. آنان که به مقام خدا عارف ترند و در نمازشان، گفت و گویی عاشقانه با پروردگار دارند، دعاهای طولانی در قنوت نمازشان می خوانند، آن گونه اند که درباره برخی علما نقل شده است.

راز نماز » تشهّد

«اشهد ان لااله الاّ اللّه وحدَه لا شریک له و اَشهدُ انّ محمّداً عبدُه و رسولُه الّلهمّ صَلِّ عَلی محمّدٍ و آلِ محمّد»

در پایان هر دو رکعت، و در رکعت پایانی هر نماز، باید دو زانو نشست و یکتایی خدا و رسالت پیامبر را گواهی کرد و به این دو اصل اعتقادی شهادت داد. آنگاه بر رسول خدا صلوات و درود فرستاد. این تکرار شعارها و محتواهای اعتقادی، برای تداوم بخشیدن به این بینش و استوار ماندن در این راه است. تجدید بیعت با خدا و رسول است، اقرار و اعتراف به نبوّت نبی اکرم صلی الله علیه وآله است، شهادت دادن است، به این که

آن حضرت، «عبد» و «رسول» خداست. بنده است و پیامبر.

عبودیّت قبل از رسالت بیان شده، و این می رساند که بندگی برتر از رسالت است. و اساساً رسول خدا، چون بنده است، رسول شده و رسالتش ریشه در عبودیت او دارد.

پس از ذکر یکتایی خدا و رسالت رسول، صلوات بر پیامبر و آل او از واجبات است و آنکه این تحیّت و درود را نفرستد، نمازش باطل است.

خداوند در قرآن کریم به مؤمنان فرمان می دهد که بر پیامبر صلوات و سلام بفرستید. از آن حضرت پرسیدند، چگونه صلوات بفرستیم؟ فرمود بگویید: «اللّهُمَّ صَلّ علی محمّدٍ وَ علی آل محمّد ...» این کیفیتِ صلوات در کتب مهم اهل سنّت نیز آمده است.(114)

ذکر صلوات بر پیامبر وخاندانش، پس از ذکر شهادتین که رمز اسلام است: بیانگر نبودن جدایی میان پیامبرصلی الله علیه وآله و اهل بیت علیهم السلام است.

طبق احادیثی که از پیامبر نقل شده، صلوات های ما به آن حضرت می رسد و این صلوات ها در قیامت، نوری می شود که راه انسان را روشن می کند.(115)

پیامبرصلی الله علیه وآله فرموده است: هر که هنگام شنیدن نام من بر من صلوات نفرستد، بخیل است.(116)

صلوات، سبب استجابت دعا و رضای الهی  می شود و کارهای مؤمن را پاک می سازد.(117)

سلام ما به رسول خدا، نشانه ادب و احترام و حق گزاری ماست. سلام به معنای سلامتی، خیر، برکت وامنیّت است و یکی از نام های خداوند در قرآن است: «السّلامُ المُؤمنُ»(1)

بهترین سلام، آن است که همراه با رحمت و برکت از سوی خدا باشد. و در نماز، سلام ما به پیامبر چنین است:

«اَلسَّلامُ عَلَیْکَ اَیُّهَا النَّبِیُّ وَ رَحْمَهُ اللّهِ وَ بَرَکاتُهُ»

سلام ما به پیامبر به پاس رنج و زحماتی است که بر خود هموار کرد، پاسداری از رسالتی است که به انجام رساند، و گرامی داشتن پیوندی است که میان خدا و ما برقرار کرد.

«السّلام علینا و علی عباد اللّه الصّالحین السّلام علیکم و رحمه اللّه و برکاته»

سلام بر ما و بر بندگان شایسته خدا. سلام بر همه شما خوبان عالم، فرشتگان جهان بالا و مؤمنان راستین.

سلام، تحیّت بهشتیان است.(2) خدا نیز به آنان سلام می دهد: «سَلَمٌ قَوْلاً مِّن رَّبٍّ رَّحِیمٍ»(3)

و فرشتگان نیز به رستگاران در قیامت سلام می دهند:

«سَلَمٌ عَلَیْکُم بِمَا صَبَرْتُمْ»(4)

20- تعقیبات نماز

راز نماز » تعقیبات نماز

نماز که پایان یافت، باید نشست و دعا خواند و ذکر گفت و خدا را ستایش کرد و از او حاجت خواست و حالت معنوی نماز و صورت زیبای عبادت و بندگی را، تا مدتی پس از اتمام نماز، نگه داشت. استمرار بخشیدن به حالت نماز و خواندن دعاهای مستحب، «تعقیب» نماز است.

تعقیبات، نوعی بدرقه نماز است. همانگونه که اذان و اقامه نوعی استقبال از نماز است.

مهمانی حق میزبان را ادا می کند که قبل از طعام وپس از آن نیز با صاحبخانه، گفت و گو و احوالپرسی و حضور در محضر داشته باشد. و گرنه آنکه خود را به سر سفره برساند و همین که خورد، فوراًو بی خداحافظی و بی تشکّر، برخاسته و میزبان را ترک کند، بی ادبی کرده است.

با این سلام که نمازگزار به مؤمنان و بندگان صالح می دهد، خود را در جمع شایستگان می بیند و احساس تنهایی نمی کند و به دریای پاکی و لیاقت وارستگان متصّل می شود.

با سلام، نماز پایان می پذیرد. و وقت رسمی این دیدار معنوی تمام می شود.

ولی ... آیا باید با فراغت از نماز، فوراًبرخاست و رفت؟